حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٢٩٢

منع از چاپلوسى

حضرت امير عليه السلام چاپلوسى و تملق را عامل انحراف حكام و زمامداران دانسته‌است . افراد متملق و دروغگو در اطراف حاكمان جمع مىشدند و حاكمان نيز كه مدح خود را مىپسنديدند ، استاندارىها و فرماندارىها را بين آنها تقسيم مىكردند .

آن حضرت در خطبه 210 در تقسيم انسانها و در مورد منافقين فرموده‌اند :

« ثُمَّ بَقُوا بَعْدَهُ ، فَتَقَرَّبُوا إِلَى أَئِمَّةِ الضَّلَالَةِ ، وَالدُّعَاةِ إِلَى النَّارِ بِالزُّورِ وَالْبُهْتَانِ ، فَوَلَّوْهُمُ الْأَعْمَالَ ، وَجَعَلُوهُمْ حُكَّاماً عَلَى رِقَابِ النَّاسِ ، فَأَكَلُوا بِهِمُ الدُّنْيَا » .

منافقان پس از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به پيشوايان گمراه و داعيان جهنم ، كسانى كه با زور و بهتان مردم را مىخواندند ، تقرّب جستند .

حاكمان آنها را بر كارها گماردند ، و آنها را بر مردم سوار نمودند ، و حاكم بر مردم ساختند ، و به‌وسيله آنها به خوردن دنيا مشغول شدند .

بنابر آنچه گذشت روشن شد ، كه چاپلوسى و تملق حاكمان ، تنها گناهى فردى محسوب نمىشود . بلكه اين رذيله موجب انحراف حاكمان از مسير عدالت شده و گردش امور ملّت را تغيير مىدهد .

چه اينكه اگر معيار اعطاء مسئوليّت از سوى اربابان ، چاپلوسى و تملّق و نه استعدادها و شايستگىها باشد ، كار امّت مختل شده و نظام جامعه از هم گسيخته خواهد شد .

چاپلوسى علاوه براين ، دوروئى و نفاق را در جامعه پرورش مىدهد . مردم چون نقطه ضعف حاكم را در احتياجش به ستايش ببينند ، با عناوين و القاب او را مدح و ثنا خواهند كرد ، اعمال و دستورات هرچند ظالمانه‌اش بهترين خواهند خواند و . . .

حضرت امير عليه السلام در خطبه 98 حكومت ظالمانه بنىاميه را برمردم پيش‌بينى كرده و در مورد برخورد مردم با آنان مىفرمايد :