حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٢٤٥

پرهيز از استبداد

پرهيز از استبداد

پرهيز از استبداد

نگاهى به حكومتهاى جهان در اعصار گذشته ، اين مطلب را آشكار مىسازد كه اگر حكومت از مردم فاصله بگيرد ، تضاد ايجاد شده موجب ايجاد حكومتى استبدادى مىگردد و اين همان مطلبى است كه حضرت در حكمت 160 به آن اشاره نموده‌است :

« مَنْ مَلَكَ اسْتَأثَرَ » .

آنكه حكومت كند استبداد به خرج مىدهد .

شايد بتوان گفت كه زير گنبد كبود تنها حكومتى كه به جاى استبداد مرسوم در حكومت‌ها ، تودهء ملّت به حقش تعرض مىكردند و بر وى ستم روا مىداشتند حكومت چهارسال و هفت‌ماهه حضرت امام على عليه السلام بود .

حضرت در خطبه 97 ، اين نكته را به صراحت مطرح فرموده‌اند :

« وَلَقَدْ اصْبَحَتِ الْامَمُ تَخافُ ظُلْمَ رُعاتِها ، وَاصْبَحْتُ اخافُ ظُلْمَ رَعِيَّتى » .

ملت‌هاى جهان همواره از ستم زمامدارانشان در وحشت به سر مىبرند ، در حالى كه من از ظلم پيروانم مىترسم .

پيداست كه حضرت مىتوانست خلايق را با سرنيزه به سوى اهداف خويش سوق دهد و با ايجاد سيستم‌هاى اطلاعاتى و نظامى و انتظامى از بيت‌المال مسلمين ، خلايق را مجبور به انجام خواسته‌هايش نمايد ، امّا با اينكه اگر آنچه را انجام مىداد به‌واسطه عصمت وى در مسير ايجاد عدالت و به دور از ظلم و تعدى