حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٢٤٤
پذيرش نصيحت و نقد
حضرت در خطبه 216 ، آنگاه كه حقّ حاكم ورعيّت را بيان مىكنند مىفرمايند :
« فَعَلَيْكُمْ بِالتَّناصُحِ فِي ذلِكَ وَحُسْنُ التَّعاوُنِ عَلَيْهِ » .
برشما ( حاكم و رعيت ) باد كه يكديگر را بر اداء حقوقتان نصيحت كنيد و به‌طور شايسته در انجام آن همكارى نماييد .
از امام صادق عليه السلام نقل شده‌است :
رسول خدا صلى الله عليه و آله در منى خطبه‌اى ايراد فرمود و در ضمن آن فرمودند :
« ثَلاثٌ لا يَغُلُّ عَلَيْهِنَّ قَلْبُ عَبْدٍ مُسْلِمٍ ، اخْلاصُ الْعَمَلِ للَّهِ ، وَالنَّصيحَةُ لِائِمَّةِ الْمُسْلِمِينَ ، وَاللُّزُومُ لِجَماعَتِهِمْ » . « 1 »
سه چيزند كه مؤمن در آنها خيانت نمىورزد و حقد را در آنها به خود راه نمىدهد ، آن سه عبارتند از : خالص گردانيدن اعمال براى خداوند ، نصيحت پيشوايان مسلمين ، همراهى با جماعت .
« عمر بن خطاب » كه سختگيرىهاى وى در امر خلافت ضرب‌المثل شده‌است ، نيز مردم را به نصيحت خود مىخواند ، از وى نقل شده‌است كه گفته بود ، اگر كسى در من كجى ديد راستم كند ، اعرابى صدا بلند كرد و گفت : اگر در تو كجى پديدار شود با شمشير راستت مىكنيم . گويند عمر خدا را شكر كرد كه كسى در امت يافت مىشود تا او را با شمشير راست كند . « 2 »
* * *
( 1 ) - بحارالأنوار ، ج 2 ، ص 148 . ( 2 ) - تفسير المنار ، ج 11 ، ص 266 .