حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٩٨

عمرو ابن عاص

اشعث بود كه گفت : آيا كسى غير از مالك اشتر اين زمين را برما تنگ كرده‌است ؟ و آيا ما تاكنون زير حكم غير اشتر بوده‌ايم ؟

حضرت فرمود :

مگر حكم او چه بوده‌است ؟

اشعث پاسخ داد : حكم او اين است كه ما همديگر را با شمشير قطعه‌قطعه كنيم ، تا خواستهء تو و او محقق شود !

به هرحال حضرت امير عليه السلام به اجبار و اكراه ، حكميّت ابوموسى را پذيرفت و قرارداد حكميّت امضاء شد .

اشعث همراه گروهى ، نسخه‌اى از قرارداد را برصفوف سپاهيان حضرت امير عليه السلام و معاويه مىخواندند و هردسته پذيرش خود را اعلام مىنمودند .

او وقتى قرارداد را برعده‌اى از « بنىناسب » و گروهى ديگر مىخواند ، آنها صداى

« لا حُكْمَ الّا للَّهِ »

سردادند و بدين‌وسيله قرارداد را نپذيرفتند .

در آغاز تصوّر مىرفت اين عده اندكند ، اما چيزى نگذشت كه شعار « لا حكم الا للَّه » از هرناحيه‌اى شنيده شد .

آنها مىگفتند : ما قبول نداريم ، انسان‌ها در دين خدا حكم كنند ، خداوند چنين حكم كرده كه معاويه و اصحابش كشته شوند تا حكم ما را بپذيرند و پذيرش حكميّت براى ما ذلّت و اشتباه بود ، ما معصيت كرديم و توبه نموديم و تو اى على نيز بايستى توبه كنى و الّا ما از تو برئ هستيم .

اين عده هنگام بازگشت از صفين راه خود را جدا ساخته و در منطقه « حروراء » در نيم‌فرسنگى كوفه اجتماع كردند . خوارج را به اعتبار محل اجتماعشان « حروريه » نيز گويند . اعتراضات آنها شش ماه بعد از بازگشت از صفين به طول انجاميد ، آنان در