حكومت اسلامى در نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٦٣

رعايت بيت‌المال

متوالى از نان گندم نخورد و آردش را الك نكرد . منظور او پيامبر صلى الله عليه و آله بود . « 1 »

امام عليه السلام بيت‌المال را به همان صورت كه بود مىشناخت و آن را حقوق همهء جامعه مىدانست ، طبيعى است هرگونه تعدى به آن ، تعدى به حقوق تمام ملّت شمرده مىشود و لذا توبهء از آن در دنيا بسى مشكل و محاسبهء آن در قيامت بسيار سخت‌تر مىباشد .

حضرت در نامه‌اش به « مخنف بن سليم » استاندار اصفهان و همدان مىنويسد :

« وَبُؤْسَى لِمَنْ - خَصْمُهُ عِنْدَاللَّهِ - الْفُقَرَاءُ وَالْمَسَاكِينُ وَالسَّائِلُونَ وَالْمَدْفُوعُونَ ، وَالْغَارِمُونَ وَابْنُ السَّبِيلِ .

وَمَنِ اسْتَهَانَ بِالْأَمَانَةِ ، وَرَتَعَ فِي الْخِيَانَةِ ، وَلَمْ يُنَزِّهَ نَفْسَهُ وَدِينَهُ عَنْهَا ، فَقَدْ أَحَلَّ بِنَفْسِهِ الذُّلَّ وَالْخِزْيَ فِي الدُّنْيَا ، وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَذَلُّ وَأَخْزَى . وَإِنَّ أَعْظَمَ الْخِيَانَةِ خِيَانَةُ الْأُمَّةِ ، وَأَفْظَعَ الْغِشِّ غِشُّ الْأَئِمَّةِ ، وَالسَّلَام » . « 2 »

بدا به حال كسانى كه در پيشگاه خداوند ، فقراء و مساكين و سائلان و محرومين از حقوق خود ، و بدهكاران و در راه ماندگان ، خصم و شاكى او باشند .

آن كسى كه امانت را تضييع كند ، و دست به خيانت بزند و دنيا و دينش را از آن پيراسته نسازد ، درهاى ذلّت و خوارى دنيا را برخود گشوده و در آخرت خوارتر و رسواتر خواهد بود .

به درستى كه بزرگترين قسم خيانت ، خيانت به ملت است و رسواترين تقلّب ، نابكارى نسبت به پيشوايان دين است .

لازم به ذكر است كه « مخنف » به فرمان امام عليه السلام و تا زمان جنگ صفين حاكم اصفهان بود ، حضرت از او خواست افرادى مطمئن را در اصفهان و همدان بگمارد

( 1 ) - شرح حديدى ، ج 2 ، ص 201 ؛ ابن ابىالحديد در ج 2 ، ص 197 تا 203 فضائلى از زهد حضرت و دقت او در تقسيم بيت‌المال آورده‌است . ( 2 ) - نهج‌البلاغه ، نامه 26 .