تولى و تبرى در قرآن (فارسى) — الصفحة ١٩

شأن نزول

انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ ورَسولُهُ والَّذينَ ءامَنوا . . . . ( مائده : 55 )

ولى و سرپرست شما تنها خدا ، پيامبر و كسانى هستند كه ايمان آورده‌اند .

اگر ولايت در « رسول » و « مؤمنين » غير از ولايت خود خدا بود مىبايست در مقام عطف ، كلمهء « ولىّ » هم تكرار مىشد تا روشن شود كه ولىّ بودن خدا براى مؤمنان با ولىّ بودن ديگران متفاوت است .

مؤيد اين معنى ، جملهء پايانى آيهء 56 است كه مىگويد :

فَانَّ حِزبَ اللَّهِ هُمُ الغلِبون .

به يقين حزب خدا پيروزند .

اين جمله دال بر اين است كه آن مؤمنان خاصّ و رسول خدا از اين جهت كه تحت پوشش ولايت خدا مىباشند ، حزب خدايند ، پس ولايت هر دو ، يكى و از سنخ ولايت خود پروردگار است ، با اين تفاوت كه براى خداوند به طور استقلال و اصالت است و در پيامبر و امام ( معصوم ) به طور تبعى و به اذن خداوند .

شأن نزول

شأن نزول

ابوذر غفارى گويد : روزى با رسول خدا ( ص ) در مسجد نماز مىخواندم ، سائلى وارد مسجد شد و از مردم تقاضاى كمك كرد ، ولى كسى چيزى به او نداد . او دست خود را به آسمان بلند كرد و گفت : « خدايا تو شاهد باش ، من در مسجد رسول تو درخواست كمك كردم ، چيزى به من ندادند » . در اين حال ، حضرت على ( ع ) كه در حال ركوع بود با انگشت خود اشاره كرد . سائل نزديك آمد و انگشتر را از دست آن حضرت بيرون آورد .

پيامبر ( ص ) از اين جريان آگاه شد و سر به سوى آسمان برداشت و در حق على ( ع ) دعا كرد و در ادامهء آن گفت :

خداوندا ! من فرستادهء توام ، سعهء صدر به من ده ، كارها را بر من آسان ساز و از خاندانم على ( ع ) را وزير من گردان تا به وسيلهء او پشتم قوى گردد .

هنوز دعاى پيامبر تمام نشده بود كه اين آيه در شأن حضرت على ( ع ) نازل شد . « 1 »

( 1 ) . تفسير نمونه ، ج 4 ، ص 422 .