تولى و تبرى در قرآن (فارسى) — الصفحة ١٦
مراتب ولايت خدا :
نظر قرآن بايد يك نيروى متمركزى در جامعهء بشرى وجود داشته باشد تا همهء فعاليّتها و جهت‌گيريهاى آن را رهبرى كند كه از آن به « ولايت يا هدايت تشريعى » تعبير مىشود . « 1 »
كِتبٌ انزَلنهُ الَيكَ لِتُخرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُمتِ الَى النّورِ بِاذنِ رَبّهِم الى صِراطِ العَزيزِ الحَميد .
( ابراهيم : 1 )
كتابى است كه آن را به سوى تو فرو فرستاديم تا مردم رابه اجازهء پروردگارشان از تاريكىها به سوى روشنى در آورى ، به راه آن مقتدر ستوده .
پس ولايت تشريعى خدا به جعل و ابلاغ احكام است كه با نازل كردن كتاب آسمانى و برانگيختن پيامبران امكان‌پذير است . « 2 »
مراتب ولايت خدا :
مراتب ولايت خدا :
ولايت خدا داراى ابعاد و مراتب متعدّدى است از جمله :
1 . ولايت عام : ولايتى كه تمامى موجودات را زير پوشش قرار مىدهد . مؤمنان ، كافران و حتى شياطين تحت اين ولايت‌اند :
. . . يُدَبّرُ الامرَ مِنَ السَّماءِ الَى الارضِ . ( سجده : 5 )
. . . از آسمان تا زمين همه امور را تدبير مىكند .
اين قسم از ولايت ، محصول ربوبيّت مطلقهء خداوند است :
. . . و هُوَ رَبُّ كُلّ شَىءٍ . ( انعام : 164 )
. . . و اوست پرودگار همه چيز .
2 . ولايت خاصّ : و آن ولايتى است كه خداوند نسبت به مؤمنان دارد :
اللَّهُ ولِىُّ الَّذينَ ءامَنوا يُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُمتِ الَى النُّورِ . ( بقره : 257 )
خداوند ولىّ كسانى است كه ايمان آورده‌اند ، آنها را از تاريكىها به سوى نور خارج مىسازد .
3 . ولايت اخصّ : ولايتى است كه انبيا و اولياى الهى به آن مشرّفند و جز آنان كسى نمىتواند به آن دست يابد . « 3 »
چنان كه قرآن از زبان پيامبر ( ص ) مىفرمايد :
( 1 ) . ولايت ، ص 68 - 70 .
( 2 ) . ولايت در قرآن ، آيت اللّه جوادى آملى ، ص 218 - 221 .
( 3 ) . ولايت در قرآن ، ص 74 .