حريم قدس (فارسى) — الصفحة ٤٢

حركت در مسير اعتدال بدون بهره‌گيرى از قواى عاقله امرى محال است

راستاى اين مقصود قرار گيرد از نظر شارع ممضى ، و هر عملى كه موجب بُعد انسان از وصول به اين غايت گردد ممنوع خواهد بود .

حجّيت عقل بر اساس براهين منطقى به همين ملاك باز مىگردد . عقل به عنوان وديعه‌اى الهى كه موجب تشخيص حقّ از باطل و واقعيّت از مجاز و اصل از اعتبارات در فطرت و سرشت انسان قرار داده شده است ، سير حركت انسان را بسوى عالم حقائق و معرفت و كمال روشن و واضح مىنمايد ؛ انسان بدون قوّهء عاقله هيچ تفاوتى با حيوانات ندارد ، و لازمهء فصل حقيقى انسان وجود مقولهء عقل در ذات و سرشت او است .

حركت در مسير اعتدال بدون بهره‌گيرى از قواى عاقله امرى محال است

حركت در مسير اعتدال بدون بهره‌گيرى از قواى عاقله امرى محال است

حركت در مسير اعتدال در همهء ابعاد ، چه شخصى و چه اجتماعى و چه الهى ، بدون بهره‌گيرى از قواى عاقله امرى محال و غير ممكن است . جامعه‌اى كه بدون توجّه به اين موهبت الهى امور خود را نظام مىبخشد ، جامعه‌اى حيوانى و از انسانيّت به دور خواهد بود . در جميع كتب آسمانى بالخصوص قرآن كريم با تأكيد به اين مسألهء حياتى توجّه امّت را به سوى تعالى و متابعت از اوامر الهى جلب مىنمايند ؛ چنانچه در اصل اثبات صانع مىفرمايد :

( لَوْ كانَ فيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا ) [ 1 ] ،

و يا آيهء شريفه : ( إِنَّ فى خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِى الْأَلْباب ) [ 2 ] ،

[ 1 ] - سوره الأنبيآء ( 21 ) صدر آيه 22 . [ 2 ] - سوره آل عمران ( 3 ) آيه 190 .