ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — الصفحة ٩٣
عوامل حرص و آزمندى
حضرت على عليه السلام فرمود :
« مَنْ جُمِعَ لَهُ مَعَ الْحِرْصِ عَلَى الدُّنْيا الْبُخْلُ بِها فَقَدْ اسْتَمْسَكَ بِعَمُودَىِ اللُّؤْمِ » « 1 »
كسى كه همراه با حرص بر ذخاير دنيا بخل ورزد ، به دو پايهء پستى چنگ زده است .
كلمهء « شُحّ » كه در مواردى از قرآن و حديث به كار رفته نيز مؤيّد اين معناست ؛ زيرا « شُحّ » بُخل توأم با حرص و وَلَعْ است « 2 »
و مفهومى جز اين ندارد كه حرص و بخل ، ناپسند و نكوهيده است .
امام صادق عليه السلام هنگام طواف خانهء خدا ، پيوسته مىگفت :
« اللَّهُمَّ قِ شُحَّ نَفْسى »
خدايا ! مرا از بخل نفسم نگه دار .
يكى از ياران امام عرض كرد : فدايت شوم ! امشب جز اين ، دعاى ديگرى از شما نشنيدم ! حضرت فرمود :
چه چيز از بخل و حرص نفس مهم‌تر است ! در حالى كه خداوند فرموده است :
« وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَاولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ » « 3 »
و هر كس كه از بخل نفسش در امان باشد ، همانا رستگارانند .
عوامل حرص و آزمندى
عوامل حرص و آزمندى
الف - دنياطلبى
دقت در متون اسلامى نشان مىدهد كه توجه فراوان به دنيا و دل بستن به زرق و برق آن ، انسان را حريص‌تر و به ثروت اندوزى تشنه‌تر مىكند . امام صادق عليه السلام در اين باره مىفرمايد :
« مَثَلُ الدُّنيا كَمَثَلِ ماءِ الْبَحْرِ كُلَّما شَرُبَ مِنْهُ الْعَطْشانُ ازْدادَ عَطَشاً حَتّى يَقْتُلَهُ » « 4 »
دنيا چون آب درياست . تشنه ، هر چه از آن [ بيشتر ] بياشامد ، بر تشنگىاش افزوده مىشود تا
( 1 ) . غررالحكم ، ص 261 .
( 2 ) . التحقيق فى كلمات القرآن ، ج 6 ، ص 20 .
( 3 ) . نورالثقلين ، ج 5 ، ص 346 ؛ حشر ( 59 ) ، آيهء 9 .
( 4 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 136 .