ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — الصفحة ٨٨
آداب قرض الحسنه
كند . « 1 »
قرض گيرنده هنگام استقراض بايد نيّت بازپرداخت آن را داشته باشد و گرنه سارق محسوب مىشود . « 2 »
ب - رسيد و شاهد گرفتن : در بينش قرآن - بر خلاف آنچه كه در ميان بسيارى از مسلمانان معمول است - شاهد و رسيد گرفتن و ثبت تاريخ و قرض و پرداخت آن اهميت زيادى دارد و دستور مستقيم خداست :
« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوْا إِذَا تَدَايَنْتُم بِدَيْنٍ إِلَى اَجَلٍ مُسَمّىً فَاكْتُبُوهُ » « 3 »
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، هرگاه وام مدت‌دارى را به يكديگر مىدهيد ، آن را بنويسيد .
قرآن در ادامهء آيهء ياد شده به گرفتن گواهان واجد شرايط امر مىكند .
ج - دورى از ربا : قرض نبايد همراه با ربا باشد ، زيرا قرض‌هاى ربوى حرام و سبب ركود اقتصادى مىگردد و اخلاق نيك اقتصادى چون انفاق ، ايثار ، قرض الحسنه و . . . را به تدريج كم مىكند ، يا به كلى از ميان مىبرد . امام صادق عليه السلام در اين باره فرمود :
« . . . وَ انَّما حَرَّمَ الرِّبا لِيَتَقارَضَ النَّاسُ » « 4 »
. . . و خداوند ربا را حرام كرده است تا مردمان به همديگر قرض بدهند .
البتّه اگر وام گيرنده بدون قرارداد و شرط قبلى ، مقدارى زايد بر قرض به صاحب پول بدهد ، ربا و حرام محسوب نمىشود به دليل آيهء :
« وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا . . . » « 5 »
و چون شما را به درودى خواندند به درودى بهتر از آن يا همانند آن پاسخ گوييد .
د - مهلت دادن : اگر كسى با عذر موجه نتوانست بدهى خود را سر موعد پرداخت نمايد ، سزاوار است طلبكار به او مهلت دهد تا گشايشى براى وى حاصل شود .
( 1 ) . سلسلة الينابيع الفقهيّه ، علىاصغر مرواريد ، ج 15 ، ص 14 .
( 2 ) . همان ، ص 3 .
( 3 ) . بقره ( 2 ) ، آيهء 282 .
( 4 ) . فقه القرآن ، قطب‌الدين راوندى ، ج 1 ، ص 384 .
( 5 ) . نساء ( 4 ) ، آيهء 86 .