ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — الصفحة ٨٠
فلسفهء تعديل ثروت
انسان پايگاه اجتماعى خود را از دست مىدهد . اسلام راه كفاف و ميانه‌روى را نشان داده است تا پيروانش در معرض سقوط و هلاكت قرار نگيرند و مال و ثروت را هدف نپندارند . دقت در فوايد و آثار مثبت اعتدال و ميانه‌روى در معاش ، ما را به راز بزرگ دستورات و توصيه‌هاى فراوان قرآن و پيشوايان دينى واقف مىسازد . از سخنان حضرت على عليه السلام برمىآيد كه :
رعايت حدّ اعتدال در امور مالى ، ثروت اندك را رشد فراوان مىدهد . مخارج انسان ، سنگين نمىگردد و انسان را از طغيان مالى و احساس بىنيازى از خدا مصون داشته و از اسراف و خرج‌هاى بيهوده در امان نگه مىدارد . « 1 »
مقصود از تعديل ثروت اين است كه تفاوت فاحش ميان فقير و غنى از بين برود و ثروت در دست طبقه و گروه خاصّى در گردش نباشد . اين موضوع به خاطر اهميت اقتصادى و اجتماعىاش ، به صراحت ، در قرآن آمده است :
« مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنكُمْ . . . » « 2 »
آن غنيمتى كه خدا از [ دارايى ] مردم قريه‌ها نصيب پيامبرش كرده است ، از آن خدا و پيامبر و خويشاوندان او ، يتيمان ، مستمندان و در راه ماندگان است ، تا [ اين اموال ] در ميان توانگرانتان دست به دست نگردد .
پس هدفِ حكم مزبور ، رفع فاصلهء طبقاتى و ايجاد تعديل ثروت در جامعه است .
امام سجاد عليه السلام در نيايش خود مىفرمايد :
خداوندا ! من از تو معيشت خوب مىخواهم ، معيشتى كه با آن بر طاعت تو قوّت يابم و به همهء نيازمندىهايم برسم ، نه معيشتى چنان گسترده كه مرا به طغيان وادارد و نه چنان سخت و تنگ كه مرا به سوى شقاوت برد . « 3 »
( 1 ) . تصنيف غررالحكم ، ص 353 .
( 2 ) . حشر ( 59 ) ، آيهء 7 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 90 ، ص 12 .