ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — الصفحة ٧٦
عامل ميانه‌روى
مىداند و مىفرمايد :
هرگاه خداوند خير و خوشبختى بنده‌اش را بخواهد ، ميانه‌روى و حسن تدبير را به او الهام بخشيده ، در دل او القا مىكند كه از سوء تدبير و اسراف دورى گزيند . « 1 »
و نيز مىفرمايد :
« الِاقْتِصادُ نِصْفُ المْؤُنَةِ » « 2 »
ميانه روى [ در مصرف مال ] ، نيمى از مخارج [ زندگى ] است .
عامل ميانه‌روى
عامل ميانه‌روى
عاقبت انديشى و آينده‌نگرى و طرح و برنامه‌ريزى ، مهم‌ترين عامل ميانه‌روى و حفظ اعتدال در معيشت است كه از مجموع آنها در روايات اسلامى به « تدبير و حسن تقدير » تعبير شده است . تدبير و پيش‌بينى ، « نشانهء عقل » ، « نصف مؤونه » و « قوام زندگى » محسوب مىشود و انسان را از خطا و لغزش مالى و فقر در امان مىدارد ، چنان كه سوء تدبير « آفت زندگى » و « سبب از دست رفتن مال » و « كليد فقر » است . « 3 »
فرد يا جامعه‌اى كه طرح و برنامه‌ريزى متناسب نداشته باشد ، بناچار بر اثر طغيان سرمايه‌دارى و رفاه افراطى و يا بحران مالى و فقر و بدبختى در مسير سقوط قرار مىگيرد . اميرمؤمنان على عليه السلام فرمود :
« يُسْتَدَلُّ عَلَى الادْبارر بِارْبَعٍ سُوءُ التَّدْبيرِ وَ قُبْحُ التَّبْذيرِ وَ قِلَّةُ الاعْتِبارِ وَ كَثْرَةُ الاعْتِذارِ » « 4 »
چهار چيز نشانهء سقوط و سير نزولى ( فرد و جامعه ) است : سوء تدبير ( در طرح و برنامه‌ريزى ) ريخت و پاش ( در هزينه ) تجربه نيندوختن از حوادث گذشته و زياد پوزش خواستن .
( 1 ) . تصنيف غررالحكم ، ص 353 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان ، ص 354 ، ( برداشت ) .
( 4 ) . همان .