ثروت از ديدگاه قرآن (فارسى) — الصفحة ١١٨
درس پانزدهم ثروتمندان بىايمان ( 1 )
لياقت و فراست خود مىداند و به مبدأ اصلى كه خداوند متعال است ، توجه نمىكند :
« وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هذَا لِي » « 1 »
و هرگاه به او رحمتى از سوى خود بعد از ناراحتى كه به او رسيده ، بچشانيم مىگويد : اين به خاطر شايستگى و استحقاق من است .
يعنى با قدرت و درايت خودم آن را كسب كرده‌ام كسى در اعطاى آن نقشى ندارد . « 2 »
همان سخنى كه قارون بصراحت گفت :
« إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ عِندِي » « 3 »
اين ثروت را به وسيلهء دانشى كه نزد من است ، به دست آورده‌ام .
رسيدن به قدرت خيالى نفوذناپذير ، سومين مرتبهء كبر و غرورِ ناشى از ثروت اندوزى است . بگونه‌اى كه تصور مىكند كسى قدرت ندارد او را به خاطر جمع مال و اسراف و خرج‌هاى بيهوده و يا حبس حقوق مالى ديگران به پاى حساب بكشد :
« أَيَحْسَبُ أَن لَن يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ * يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَداً » « 4 »
آيا گمان مىكند كه هيچ كس نمىتواند بر او دست يابد ؟ مىگويد : مال زيادى نابود كرده‌ام .
در مرحلهء چهارم انسان مغرور يك شخصيّت تخيلى پيدا مىكند و خود را جاودانه مىپندارد :
« يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ » « 5 »
مىپندارد كه مالش او را جاودانه خواهد ساخت .
در مرحلهء پنجم ، پا را فراتر نهاده و به صراحت مىگويد : اگر به فرض ، قيامت ، حساب كتاب و عذاب و جهنمى باشد ، من به خاطر ثروتم در عذاب نخواهم بود :
( 1 ) . فصّلت ( 41 ) ، آيهء 50 .
( 2 ) . ر . ك : ترجمهء الميزان ، ج 17 ، ص 610 - 611 ؛ الكاشف ، ج 7 ، ص 504 .
( 3 ) . قصص ( 28 ) ، آيهء 78 .
( 4 ) . بلد ( 90 ) ، آيهء 5 - 6 .
( 5 ) . همزه ( 103 ) ، آيهء 3 .