در آمدى بر سيره فاطمى (س) (فارسى) — الصفحة ٨٥

فصل دهم : زهد و ساده زيستى

فصل دهم : زهد و ساده زيستى

فصل دهم : زهد و ساده زيستى

« زهد » در اصل به معناى اعراض از چيزى براى ناچيز و كوچك بودن آن است . « 1 »

« زهيد » يعنى چيز اندك و « زاهد » يعنى كسى كه نسبت به چيزى بى ميل است و به « زهيد » يعنى كمِ آن بسنده كرده است . « 2 »

زهد از دو بعد در خور توجه است : بعد روانى و بعد عملى . حقيقت زهد از جنبهء روحى و روانى ، دلبسته نبودن به دنيا و مظاهر آن است و به تعبير ديگر ، آزاد بودن انسان از هر آنچه رنگ تعلق به خود مىگيرد ؛ به قول حافظ :

غلام همت آنم كه زير چرخ كبود * زهرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است

آزادى زاهد از تمايلات نفسانى به حدى است كه « دادن » ها و « گرفتن » ها در وجود او موج ايجاد نمىكند ، چنان كه على ( ع ) فرمود : « 3 »

زهد در دو جملهء قرآن خلاصه شده است :

لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ . ( حديد : 23 )

براى آنكه تأسف نخوريد بر آنچه از شما فوت شده و شاد نگرديد به آنچه به شما داده‌اند .

( 1 ) . اقرب الموارد ، واژه « زهد » و مفردات كلمات القرآن ، ص 220 .

( 2 ) . نهج البلاغه ، كلمات قصار ، 439 .

( 3 ) . همان .