حكمت ها و اسرار علمى احكام بهداشتى اسلام (فارسى) — الصفحة ١٨٦
3 . فلسفه تيمم
در باب مطهريت خاك قرار دادند .
چند روايت از وسايل الشيعه در باب پاك بودن زمين همانند : آب ، نقل مىكنيم .
1 .
« رب الماء رب الصعيد » « 1 »
حضرت صادق ( ع ) در علت صحيح بودن نماز با تيمم مىفرمايد : خداى آب و خاك يكى است . كنايه از اينكه همان خدايى كه آب را وسيله طهارت قرار داده ؛ زمين را نيز وسيله طهارت قرار داده است .
2 .
« جعلت لي الارض مسجد او طهورا ؛ « 2 »
رسول خدا ( ص ) فرمود : ( خداوند ) زمين را براى من محل نماز و پاك كننده قرارداده است . »
3 .
« يكفيك الصعيد عشر سنين ؛ « 3 »
رسول خدا ( ص ) به اباذر فرمود : نگران نباش از نبودن آب . زيرا خاك هم مثل آب ! تو را كافى است : اگر چه ده سال طول بكشد و به آب نرسى ، همان خاك را بجاى آب بشناس . »
4 .
« انما الماء و الصعيد ؛
حضرت صادق ( ع ) فرمود : پاك كننده‌ها فقط آب و خاك است . » اين روايت « 4 » صريح‌ترين روايات در تساوى آب و خاك است و قرآن مجيد هم در مورد نبودن آب ، خاك را جايگزين آب قرار داده است ؛ زيرا در آيه‌ى تيمم مىفرمايد : « ان لم تجدوا ماء فتيمموا صعيدا طيبا ؛ « 5 » اگر آب ناياب شد ؛ خاك را اختيار كن . خاكى كه پاكيزه باشد و آلوده نباشد . »
دستور قانون‌گذار اسلام به تيمم بر خلاف منطق روز نبوده بلكه عملى است طبيعى و موافق با دانش عصرى و طبق قوانين فطرى مىباشد . خصوصاً در خاك ، جذب ذره وجود دارد كه براى نابود كردن ميكروبهاى سطح بدن ( در محل تيمم ) خاصيت پنى سيلين دارد ، بلكه پنى سيلين كه يگانه‌داروى ميكروب‌كش قوى است ، سى سال قبل كشف شد ، و از خاك گرفته شده است . از اينجا فلسفه تيمم واضح و آشكار گرديد .
( 1 ) . اصول كافى ، ج 3 ، ص 65 . ( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 3 ، ص 350 . ( 3 ) . همان ، ص 369 . ( 4 ) . وسائل الشيعه ، باب طهارت زمين . ( 5 ) . سوره مائده ، آيه 6 .