دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — الصفحة ٩٠
پىنوشت‌ها
كه تنها مقالهء اين مجموعه است كه منحصرا به چنين دوران اوليه‌اى از تاريخ شيعه اختصاص يافته . در اين اثر ، كلبرگ مجددا احاديثى را از برخى مجموعه‌هاى روايى متقدّم و متأخّر نقل كرده است . همچنين ر . ك .
W . Montgomery Watt , " The Significance of the Early Stages of Imami Shi'ism " , in : N . Keddie , ed . Religion and Politics in Iran , shi'ism from Quientism to Revolution , New Haven , Yale University press , 1983 , pp . 21 - 32 .
( 30 ) . ر . ك . كتاب‌نامهء ممن ، هالم و ريچارد كه در بالا ذكر شد . اين امر بيانگر چيزى دربارهء رشد حوزه‌هاى فرعى تاريخ ايران و تشيّع همچون « مطالعات راجع به صفويه » نيست . مطالعات مذكور تاكنون موضوع سه ميزگرد بين المللى بوده است .
( 31 ) .
S . A . Arjomand , The Shadow of God And the Hidden Imam : Religion , Political Order , and Societal Change in Shi'ite Iran form the Beginning to 1890 , Chicago and London , University of Chicago Press , 1984 .
( 32 ) .
Arjomand [ op . cit ] , pp . 261 - 263 , 269 - 270 .
ارجمند متذكر شده است
( p . 23 )
كه كتاب [ دكتر ] نصر شرح متنوّع‌ترى از « ارتباط تاريخى بين تصوّف و شيعهء دوازده امامى » به دست داده و نمايانده كه « تصوير تاريخى بسيار پيچيده‌تر » از آن چيزى است كه در آثار مربوط به تشيّع و تصوّف ارائه شده و اضافه كرده كه تعارض بسيار زيادى بين اين تشيّع و تصوّف بوده است . با اين حال ، ارجمند در ادامه مىگويد : كربن دربارهء جهت‌گيرى سياسى تشيّع گنوسى ( عرفان ) ، كه آميزه‌اى از شيعهء دوازده امامى و تصوّف « محض » ارائه داده ، بصيرت‌هاى زيادى به دست داد . منابع وى عبارتند از : كتاب كربن تحت عنوان :
Histoire de la Philosophie Islamique
بخصوص اين جملهء كربن ، كه « تشيّع ذاتا باطنيگرى اسلام است » ( كه قبلا ذكر شد ) و نيز كتاب نصر تحت عنوان
Le Shi'isme et le Soufisme
كه در سال 1968 نگارش يافته است . براى ملاحظهء نقد وى بر مباحث اوليه دربارهء تشيّع و سياست ، ر . ك .
pp . 21 - 22
.
( 33 ) . براى مثال ، ر . ك .
( pp . 168 - 169 )
نويسندگان بعدى كه كتاب
The Shadow
را مورد استفاده قرار داده‌اند . براى مثال ، عبارتند از :
Edward Mortimer , Faith and Power , The Politics of Islam , New York 1982 , pp .