دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — الصفحة ٣٥٢
پىنوشت‌ها
شيعيان نام امام [ دوازدهم عليه السّلام ] را بدانند ، قادر به مخفى نگه داشتن اسم و محل اختفاى ايشان نخواهند بود .
( 17 ) . براى مثال ، ر . ك . روايات ص 335 ، ح 1 و ص 338 ، ح 9 كه هردو از محمّد بن يحيى اشعرى از امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] نقل شده‌اند . و ر . ك . روايات ص 336 ، ح 4 ، ص 337 ، ح 5 و ص 338 ، ح 10 كه همگى از على بن ابراهيم از امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] نقل شده‌اند و روايت ص 338 ، ح 7 كه از على بن محمّد نقل شده و او در اين روايت ، دربارهء يك غيبت ، كه 6 روز ، 6 ماه يا 6 سال به طول مىانجامد ، صحبت مىكنند .
اين روايت آخر در
Kohlberg [ op . cit ] , p . 350
آمده است .
( 18 ) . ر . ك . روايت ص 340 ، ح 19 كه در آن امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] دربارهء غيبت صغرا و كبرا صحبت مىكنند ، و روايت ص 340 ، ح 20 كه - هم از محمّد بن يحيى اشعرى و هم از احمد بن ادريس اشعرى از طريق مفضّل بن عمر نقل شده - در آن امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] از دو غيبت سخن به ميان مىآورند . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , pp . 108 f ; 133 f , esp . 136 - 137 , 137 n 711
. در يكى از اين احاديث ( ص 341 ، ح 23 ) - كه از عدهء مرتبط با سعد بن عبد اللّه اشعرى نقل شده است - امام پنجم [ عليه السّلام ] مىفرمايند :
در سال 260 ق / 874 م ، يكى از ائمّه [ عليهم السّلام ] از [ انظار ] مردم غايب خواهند شد . در روايت ديگرى ، امام موسى [ كاظم عليه السّلام ] دربارهء ( يك ) غيبت به عنوان امتحانى كه از سوى خداوند براى مردم مقرّر شده ، صحبت مىكنند . ( ص 336 ، ح 2 ) قس .
Hussain [ op . cit ] , p . 74
( 19 ) . قس .
Hussain [ op . cit ] , p . 24
. همچنين ر . ك . روايت ص 366 ، ح 8 - كه سلسله راويان آن به راحتى مشخص نمىشوند . - دربارهء قيام‌هاى ناكام حسين بن على در سال 169 ق / 785 م براى مثال دربارهء مأمون ، ر . ك . ص 494 ، ح 4 . همچنين ر . ك . روايات ص 330 - 331 ، ح 2 - 15 كه دربارهء پنهانى بودن تولّد و اوايل زندگى امام دوازدهم [ عليه السّلام ] است . قس .
Hussain [ op . Cit ] , p . 75
.
( 20 ) . قس .
Kohlberg , " Taqiyya " , [ op . cit ] , p . 358
كه ح 8 ، ص 352 را نقل مىكند .
( 21 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , p . 123
. كلبرگ
( Taqiyya [ op . cit ] , p . 351 )
اين روايت را به عنوان شاهدى بر عمدى بودن ابهام زمان بازگشت امام [ عليه السّلام ] نقل كرده است ؛ زيرا امام باقر [ عليه السّلام ] جرياناتى را متذكر شده كه در آنها مؤمنان نتوانستند زمان بازگشت امام [ عليه السّلام ] را به عنوان يك راز حفظ كنند . در روايتى كه از حسين بن محمّد اشعرى نقل شده است ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] به قيام‌هاى قبلى ، كه در تدارك بازگشت امام [ عليه السّلام ] صورت گرفته و به شكست كشيده شده بودند ، اشاره مىكنند . ( ص 369 ،