جلوه اى از حكومت علوى (فارسى) — الصفحة ١٤١
حكومت وسيله است ، نه هدف
دورى نما تا خدا درهاى رحمتش را به روى تو بگشايد و پاداش فرمانبردارىاش را به تو ارزانى دارد و آنچه را به حاجتمندان مىدهى با خوشرويى بده و اگر حاجتشان را هم برآورده نمىكنى ، با مهربانى از آنان عذرخواهى كن . « 1 »
حكومت وسيله است ، نه هدف
حكومت وسيله است ، نه هدف
اميرمؤمنان عليه السلام حكومت را به عنوان يك هدف نمىديد ، بلكه آن را وسيله و ابزارى براى احياى حق و جلوگيرى از باطل مىدانست . از اين رو ، هنگامى كه « ابن‌عباس » در محلى نزديك بصره به نام « ذىقار » بر آن حضرت وارد شد و امام مشغول وصله كردن كفش كهنه‌اش بود ، فرمود :
به خدا سوگند اين كفش كهنه براى من از حكومت بر شما محبوب‌تر است ، مگر اين‌كه به وسيلهء آن حقى را پابرجا يا از باطلى جلوگيرى كنم . « 2 »
همچنين آن حضرت هدف خود را از پذيرش حكومت بعد از « عثمان » تأمين عدالت اجتماعى دانسته و فرمود :
سوگند به خدايى كه دانه را شكافت و انسان‌ها را آفريد ، اگر آن جمعيت ( براى بيعت با من ) حاضر نمىشدند و با يارى ايشان حجّت بر من تمام نشده بود ، و اگر نبود پيمانى كه خداوند متعال از دانشمندان گرفته كه بر شكمبارگى ظالم و گرسنگى مظلوم راضى نشوند ، هرآينه مهار شتر خلافت را روى كوهانش انداخته و آخرش
( 1 ) - نهج‌البلاغه ، فيض الاسلام ، نامهء 53 ، ص 1021 .
( 2 ) - همان ، خطبهء 33 ، ص 111 .