دليل المرشدين إلى الحق اليقين (سيماى عقايد شيعه) ( فارسى) — الصفحة ٣٣٧

ج . بازگشت به قهقرا پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله

گويد : ابن ابىمليكه مىگفت : پروردگارا پناه بر تو كه به عقب برگرديم و از دين خود منحرف شويم . « 1 »

سند اين روايات ، به كسانى همچون : سهل بن سعد ، ابووائل ، انس بن مالك ، ابوهريره ، ابن مسيب ، براء بن عازب ، ابىبكره و اسماء دختر ابوبكر مىرسد و ما تنها به آنچه بخارى نقل كرده بسنده كرديم . اينها را مسلم و ديگران هم آورده‌اند . چه مىپندارى دربارهء حديثى كه بخارى روايت مىكند و در بخشِ « فِتَن » و « باب الحوض » برخى از آنها را نقل مىكند .

ناچار بايد در دو مورد سخن گفت :

اول : كسانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله از ارتداد آنان پس از رحلت خود خبر داده ، كيستند ؟

دوم : مقصود از ارتدادشان چيست ؟

اما نخست : قرائن قطعى دلالت مىكند كه مقصود ، بعضى از اصحابند كه با او زيسته‌اند و آن حضرت آنان را مىشناخته ، آنان هم او را مىشناخته‌اند و مدتى با او بوده‌اند و آنان جز گروهى از اصحاب او نبوده‌اند . دليل اين سخن ، كلماتى است كه در متون اين روايات آمده است ، از قبيل :

1 - اقوامى بر من وارد خواهند شد كه مىشناسمشان ، آنان هم مرا مىشناسند ( شماره 1 ) .

2 - من پيش از شما بر حوض وارد مىشوم و مردانى از شما بالا برده مىشوند ( شماره 2 ) .

3 - تا آن كه آنان را بشناسم و نزد من آشفته مىشوند ( شماره 3 ) .

4 - مىگويم : پروردگارا ، اصحابم ( شمارهء 3 ، 5 ، 6 )

5 - تشبيه آنان به اصحاب حضرت عيسى و استشهاد به آيهء « وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً » « 2 » كه صراحت دارد كه مقصود ، كسانى است كه معاصر پيامبر بودند ( شماره 7 ) .

( 1 ) . شرح صحيح مسلم ، نووى : ج 15 ، ص 61 ، شمارهء 2293 ( 2 ) . مائده : 117