تفسير هدايت (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٤١

مباهله وسيله‌اى براى كشف حق است

/ 578 « الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ - حق از پروردگار تو است ، پس از شك كنندگان مباش . » [ 61 ] يقين داشتن رسول به رسالتش گواهى بر راستگويى او است ، زيرا كه چنين ايمانى هرگز با دروغگويى رسول يا فريب دادن وى به مردم جمع نمىشود ؛ ولى مردم چگونه مىتوانستند راستگويى رسول را در ايمان داشتن به رسالت خود و يقين كامل به مضمون آن داشتن كشف كنند ؟ آيا تنها از سخنان او بايد استنتاج كنند ؟ هرگز ، بلكه از راه ممارست عملى وى به آن ، و تلاش كردن و فداكاريها و بخشندگى او در اين راه ، و نيز از طريق ابتهال در آن هنگام كه دو طايفهء در حال معارضه در برابر خدا مىايستند و بر آنكه از آن دو دروغگو است لعنت مىكنند ، كه طبيعى است در چنين حالتى پرده از روى چهره‌هاى دروغگو به كنار مىرود و حقيقت از افق راستگويان به درخشيدن آغاز مىكند .

مباهله وسيله‌اى براى كشف حق است

مباهله وسيله‌اى براى كشف حق است

ابتهال نوعى از يكديگر را به محاكمه شدن در برابر غيب خواندن است كه هر طرف به تقواى ضمير خويش بازمىگردد و از آن داورى مىخواهد .

« فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ - پس اگر پس از دانشى كه به تو رسيد ، كسى با تو دربارهء آن ( يعنى حق ) محاجة كند . » پس به مجادلهء جدى كلامى كه به درازا مىكشد مپرداز ، بلكه چنان كند كه از واقعيت داورى بخواهد ، بدان جهت كه علم عبارت از لفظ يا كلمات نوشتنى نيست ، بلكه اكتشاف واقعيت ملموس در خارج است .

« فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ - پس بگو : بياييد تا فرزندان ما و فرزندان شما ، و زنان ما و زنان شما ، و خود ما و خود شما را بخوانيم ، و سپس از خدا بخواهيم . »