تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٧

1 - جزاى استهزاء بنام خودش

يعمهون - متحير شوند از « عمه » به معناى تحيّر و سرگردانى .

تفسير

تفسير

منافقان وقتى مؤمنين را ميديدند ميگفتند : ما نيز مانند شما ايمان آورده آنچه بر رسول اكرم نازل شده است قبول كرديم اما وقتى با ديو صفتان و شياطين خود ( ابن عباس ميگويد يعنى با رؤساءشان بعضى گفته‌اند يعنى با همان دسته از يهود كه آنان را وادار به تكذيب و مخالفت ميكردند و از امام باقر عليه السلام نقل شده است كه با كاهنان خود ) روبرو ميشدند ميگفتند : ما با شمائيم ما ياران محمّد را مسخره ميكنيم « قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ » اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ . . . .

در معناى اين آيه كه خدا آنان را مسخره مىكند وجوهى گفته شده است .

در معناى اين آيه كه خدا آنان را مسخره مىكند وجوهى گفته شده است .

1 - جزاى استهزاء بنام خودش

1 - جزاى استهزاء بنام خودش

خدا آنان را در مقابل اين استهزاء و مسخره كيفر و جزا داده عذاب مىكند و اين كيفر بنام استهزاء خوانده شده روى اين قاعده كه در بين عرب جزاء و كيفر هر عملى را بنام همان عمل ميخوانند و در قرآن نيز آيه كريمه : « وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها » « 1 » ( سزاى بدى ما بديى مثل آنست ) همين مطلب را بيان مىكند با اينكه پاداش و جزا وقتى بعنوان قصاص باشد بد نيست ولى مانند خود گناه « بد » ناميده شده است .

و آيه كريمه : « وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ » « 2 » ( اگر عقوبت ميكنيد نظير آن عقوبت كه ديده‌ايد عقوبت كنيد ) سزا و جزاى عقوبت را همان عقوبت ناميده است و در اشعار عرب نظير فراوان دارد « 3 » .

( 1 ) آيه 40 از سوره شورى ( 2 ) آيه 126 از سوره نحل ( 3 ) عمرو بن كلثوم ميگويد : « الا لا يجهلن احد علينا * فنجهل فوق جهل الجاهلينا » يعنى كسى بر ما جسارت نكند كه ما بيش از آنچه او كند به او جسارت خواهيم كرد كه كيفر عمل بنام خود آن ناميده شده است .