تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦

تفسير :

بردن ) گفته مىشود ، اما اختلاف آنان در خصوصيات كلمات آن مىباشد بدين قرار :

« اعُوْذُ بِاْللَّهِ مِنَ اْلشَّيْطانِ اْلرَّجْيم » بقول ابن كثير و عاصم و ابو عمرو .

« اعُوْذُ بِالْلَّهِ مِنَ اْلشَّيْطانِ اْلرَّجِيْمِ انَّهُ هُوَ اْلسَّمِيْعُ اْلبَصِيْرُ » بقول نافع و ابن عامر و كسايى .

« نَسْتَعِيْذُ بِاْللَّهِ اْلسَّمِيْعِ اْلعَلِيْمِ مِنَ اْلشَّيْطانِ الْرَّجِيْمِ » بقول حمزه .

شرح لغات

شرح لغات

اعوذ - پناه مىبريم و استعاذه به معناى پناه بردن است .

شيطان - در لغت ، هر نافرمان و سر كشى است اعم از انسان و جن و حيوان و لذا در قرآن « شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ » آمده است و وزن آن فيعال است از « شطن » به معناى دور شده برخى آن را ( فعلان ) از فعل « شاط » به معناى باطل شد دانسته‌اند ولى صحيح همان قول اولى است زيرا شاطن به معناى متمرد و نافرمان در كلمات عرب ديده مىشود « 1 » .

رجيم - دور شده وزنش « فعيل » از رجم به معناى انداختن .

تفسير :

تفسير :

خدا امر مىكند كه از شر شيطان به خدا پناه ببريد چون هيچ انسانى از وسوسه‌هاى شيطان بر كنار نيست لذا قرآن ميگويد : « فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ » « 2 » ( هر وقت قرآن ميخوانيد از شر شيطان به خدا پناه ببريد ) .

معناى اين جمله اينست كه من به خدا پناه ميبرم از شر شيطان كه دور از خير است و يا دور شده از رحمت خدا است ، و رجيم - يعنى مطرود از درگاه خدا و يا كسى كه هدف تيرهاى لعن است هَمانا خدا همه شنيدنيها را ميشنود ( سميع ) و به همه دانستنيها آگاه است ( عليم ) .

( 1 ) « ايما شاطن عصاه عكاه * ثم يلقى فى السجن و الاغلال » هر متمردى كه نافرمانى او كند او را در بند مىكند و به زندان و غل ميأفكند . ( 2 ) آيه 98 از سوره نحل .