تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣١٢

تفسير

ابو على ميگويد : منظور از امر فرمان خداوند است در بارهء كيفر دادن خود او است و سپس خداوند فرمان خود را صادر فرمود : « قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » « 1 » .

ابن عباس ميگويد : منظور از امر آيهء كشتن و اسير كردن بنى قريظة و تبعيد بنى النضير است .

قتاده و ربيع و سدى ميگويند : منظور از امر فرمان قتال و جنگ است زيرا كه آنها گفته‌اند : اين آيه بسبب آيهء : « قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ » « 2 » نسخ شده است .

و برخى گفته‌اند : اين آيه بسبب آيهء : « فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ » « 3 » نسخ شده است .

از امام باقر صلوات اللَّه عليه روايت شده است كه فرمود : پيامبر اكرم مأمور ، بجنگ و كشتن نشد و مأذون در آن قرار نگرفت تا اينكه جبرئيل اين آيه : « أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا » « 4 » را نازل و شمشير را حمائل او كرد .

إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . . . - خداوند بر هر چيزى قادر است .

در آن سه قول است :

1 - ابو على ميگويد : منظور قدرت كيفر دادن آنان است زيرا كه او بر هر چيزى قادر است .

2 - زجاج ميگويد : منظور قدرت او است بر اينكه مردم را بدين خود دعوت نموده و آنچه كه با حكمت و مصلحت موافقتر است بر طبق خواستهء خود مردم را مأمور سازد و زمانى مردم را بعفو و گذشت و زمان ديگر بكيفر دادن امر كند .

( 1 ) سوره 9 آيه 29 مقاتله كنيد آنهايى را كه ايمان نمىآورند . ( 2 ) سوره 9 آيه 29 پيكار و مقاتله كنيد آنهايى را كه ايمان به خدا و بروز جزا نميآورند ( 3 ) سوره 9 آيهء 5 بكشيد مشركين را هر كجا يافتيد ايشان را . ( 4 ) سوره 26 آيهء 39 به آنهايى كه كفار با آنها كارزار كرده‌اند دستور كارزار داده شد زيرا كه آنان ستمديده هستند .