تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٠
چرا جبرئيل روح القدس ناميده شد ؟
وَ قَفَّيْنا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ : و از پى او پيغمبران فرستاديم .
پيامبرى بعد از پيامبر كه هر كدام روش اوّلى را پيروى ميكرد و ميخواند مردم را بوحدانيت خداوند تعالى و بر طبق مقرّرات او عمل نمودن ، زيرا كه جميع پيمبرانى كه بعد از موسى آمدند تا زمان عيسى همه پيروى از موسى نموده و مردم را بپاى داشتن كتاب تورات و انجام دادن دستورات آن ميخواندند .
وَ آتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ . . . - و عيسى پسر مريم را معجزات و ادلّهء روشن داديم .
معجزاتى كه مردم را به پيامبرى او هدايت ميكرد مانند زنده كردن مردگان و خوب كردن كسى كه كور است و يا پيسى دارد .
برخى گفته‌اند : منظور از « بيّنات » كتاب انجيل و احكام و مقررات آن و آياتى كه روشن كنندهء حلال و حرام است مىباشد .
وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ . . . - و توانايى داديم او را بواسطهء روح القدس ، قتاده و سدى و ضحاك و ربيع ميگويند منظور از روح القدس جبرئيل است .
چرا جبرئيل روح القدس ناميده شد ؟
چرا جبرئيل روح القدس ناميده شد ؟
در آن چند احتمال است .
1 - همانطور كه روح بدن را زنده مىكند جبرئيل با ادلّه و معجزاتى كه همراه دارد اديان را زنده مىكند .
2 - چون جنبهء روحانيت او غالب است از اينرو او را روح خوانند و سائر ملائكه اگر چه نيز چنين‌اند ليكن اين امتياز اسمى از نظر شرافت براى جبرئيل است .
3 - چون خداوند او را از پيش خود هستى داد و پدرى وجود نداشت از اينرو او را روح القدس ناميدند .
ابن زيد ميگويد : منظور از روح القدس كتاب انجيل است همانطور كه خداوند قرآن مجيد را روح ناميده و فرموده : « وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا » « 1 »
( 1 ) سورهء 42 آيهء 52 و همچنين وحى كرديم به تو قرآن را از امر ما .