تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٤١
خطاب متوجه كيست ؟
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ . . . - و بپاى داريد نماز را .
نماز را با دستورات و آداب لازم انجام دهيد .
وَ آتُوا الزَّكاةَ . . . - و زكات را بپردازيد .
زكات را همان نحوى كه خداوند مقرر داشته به صاحبانش بپردازيد .
ابن عباس ميگويد : زكاتى را كه خداوند بر بنى اسرائيل مقرر كرد عبارت بود از يك قربانى كه نشانهء قبولى آن آتشى بود كه از آسمان فرود ميآمد و آن را با خود برميداشت و چنانچه آتشى چنين فرود نمىآيد و با قربانى اين چنين رفتار نمىنمود آن قربانى مورد قبول واقع نشده بود .
ابن عباس در روايت ديگر ميگويد كه منظور : فرمانبردارى خداوند و اخلاص است .
ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْكُمْ وَ أَنْتُمْ مُعْرِضُونَ . . . - سپس رو گردانيديد بجز كمى از شما و شمائيد كه از عهد خدا رو گردانيد .
خداوند بازگو فرمود كه يهود پيمان شكنى نمودند و دستورات او را نافرمانى كردند و از او روى گردانيدند جز چند نفرى كه مصونيت الهى داشتند و بعهد و پيمان او وفادارى نمودند لكن آنان را خداوند كم شمرد و در برابر ديگران آنها را معدود قلمداد كرد .
خطاب متوجه كيست ؟
خطاب متوجه كيست ؟
برخى گفته‌اند : خطاب متوجه يهود گذشته است كه در اول آيه نامبرده شده‌اند .
و بعضى گفته‌اند : خطاب متوجه يهود زمان پيامبر اكرم است و در حقيقت توبيخى است از آنان در برابر عهد و پيمانى كه در تورات از آنها گرفته شد و آنها تغيير دادند دستور خداوند را و نافرمانى كردند .
و جمع ميان « تولّى » و « اعراض » در اين جمله با اينكه هر دو يك معنا دارد به منظور تأكيد است .
و برخى گفته‌اند : معناى تولّى ، رو گرداندن و اعراض و معناى « و هم معرضون »