تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٠

آنچه از آيه استفاده مىشود

كتاب همان تورات است و لام تعريف بر آن داخل شده .

الّا . . . - مگر .

به معناى : لكن .

امانىّ . . . - آرزوها .

ابن عباس ميگويد : گفتارى است دروغ كه بر زبان ميآورند .

كلبى ميگويد : مطالبى است كه بزرگان آنها بازگو ميكنند .

كسايى و فراء گويند : تلاوتى است كه از درك و فهم خالى است .

گفته شده . منظور از امانىّ اين است : آرزو ميكنند از خداوند رحمت را و شيطان بر آنها چنين وانمود كند كه در نزد خداوند مقام و خيرى دارند و آرزو ميكنند كه اسلام پس از درگذشت نبى اكرم از بين برود و رياست پيشين دو مرتبه نصيب آنها گردد .

و گفته شده : منظور از امانىّ دروغ بستن و گفتار باطل است و اين احتمال با « وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ » تناسب دارد زيرا اگر منظور تلاوت بود آنها در پندار نبودند و همين طور اگر آرزو ميداشتند آن را زيرا اگر تلاوت با تدبّر همراه باشد خواهند فهميد و اگر آرزوى شخص برآورده شد ديگر پندار معنا ندارد و همين طور ترديد در آنچه ميداند نادرست است و يهود هم عصر نبىّ اكرم ترديدى نداشتند كه تورات از نزد خدا نازل شده است .

وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ . . . - و تنها پا بست پندار و خيالند .

يعنى در حال شك و ترديد ميباشند .

آنچه از آيه استفاده مىشود

آنچه از آيه استفاده مىشود

اين است : كه در معانى كتاب و بدست آوردن هر چه راه علمى دارد تقليد روا نيست و اكتفاء نمودن به پندار در امور دينى جايز نبود و كتاب بر تمام مردم دليل است خواه عالم باشند و خواه نادان در صورتى كه راه آشنايى با آن براى او باز باشد ، لازم است كه بر معانى و مطالب آن تكيه گردد و تلاوت بتنهايى اثرى ندارد

.