تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١٤
بحث اصولى
ديگرى گفته : آثار عمل و كار در آن وجود ندارد .
حسن ميگويد : آن گاو وحشى است .
لا شِيَةَ فِيها . . . - اهل لغت گويند : منظور گاوى است كه چيزى جز رنگ پوست در آن پيدا و آشكار نيست .
قتاده و مجاهد ميگويند : رنگ ديگرى جز رنگ پوست در آن پيدا و آشكار نيست .
قالُوا الْآنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ . . . - قوم گفتند : در اين هنگام حق را روشن كردى .
فَذَبَحُوها وَ ما كادُوا يَفْعَلُونَ . . . - پس كشتند آن گاو را و ليكن نزديك بود نافرمانى كنند .
زيرا كه از رسوايى و شهرت قاتل بيم داشتند و يا از گرانى قيمت گاو .
از ابن عباس روايت شده : گاو را در برابر پر كردن پوستش از مال مقتول خريدارى كردند .
سدى ميگويد : ده برابر وزن گاو از طلا بعنوان قيمت گاو پرداختند .
عكرمه ميگويد : قيمت واقعى آن سه دينار بيشتر نبود .
بحث اصولى
بحث اصولى
دانشمندان بزرگ در اين آيات اختلاف كرده‌اند .
برخى معتقدند : دستور الهى و فرمان خداوند در مورد كشتن گاو متعدّد بود دستور اوّل كشتن گاوى از گاوهاى معمولى بود و هيچ امتياز و خصوصيت علاوه‌اى در آن در نظر گرفته نشده بود ، و چنانچه گاوى را ميكشتند فرمان خداوند را عملى كرده بودند ليكن چون انجام ندادند مصلحت اقتضا نمود كه دستور تشديد شود و چون براى مرتبهء دوّم مراجعه نمودند تكليف بر طبق مصلحت تغيير كرد .
و در اينجا اختلافى ميان صاحبان اين عقيده رخ داده :
پارهء معتقدند : در آخرين دستور تمام اوصاف قبلى لزوم دارد و در حقيقت در هر