تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٦

تفسير

مسخ گرديدند و آنها در قريه‌اى كه در كنار دريا واقع بود و « ايله » ناميده ميشد اقامت داشتند .

2 - زجاج ميگويد : منظور مسخ شدن آنها است .

3 - ابن عباس ميگويد : مراد از آن عقوبت است .

4 - منظور از آن ، قريه‌اى است كه اهل آن ، تعدّى و گناه كردند و در احتمال اوّل نام آن مذكور گرديد .

نكالًا . . . - عقوبت .

و به معناى رسوايى و شهرت و يا يادآورى و عبرت نيز گفته شده .

لِما بَيْنَ يَدَيْها وَ ما خَلْفَها . . . - براى كسانى كه در آن عصر بودند و كسانى كه بعد از آن بوجود خواهند آمد .

در تفسير اين جمله چند قول است :

اوّل : ضحّاك از ابن عباس روايت كرده است : منظور از « لِما بَيْنَ يَدَيْها » امّتهايى است كه با آن جماعت هم عصر و هم زمان بودند و مراد از « ما خَلْفَها » جمعيتى است كه بعد از آن عصر بوجود ميآيند و اين قول با آنچه از امام باقر و امام صادق عليهما السلام روايت شده كاملًا نزديك است زيرا كه آنان فرموده‌اند : غرض از « لِما بَيْنَ يَدَيْها » امّتهايى است كه آن جماعت را در حال نزول عقوبت ميديدند ، و منظور از « ما خَلْفَها » ما يعنى امّت پيغمبر آخر زمان مىباشد و در اين صورت كلمهء « ما » به معناى « من » كه در صاحبان عقل و شعور به كار ميرود مىباشد و تفسير آيه بنا بر اين وجه چنين است :

ما اين عقوبت را براى همهء امّتها تا روز قيامت موجب عبرت قرار داديم تا آنها از ارتكاب چنين گناه بپرهيزند .

دوّم : ابن عباس در روايت ديگر ميگويد : منظور از « لِما بَيْنَ يَدَيْها » گناهان و خطايايى است كه پيش از انجام صيد ماهى واقع شد و بنا بر اين لام به معناى سببيّت است ، و مراد از « ما خَلْفَها » گناهان بعد از انجام صيد است .

سوم : عكرمه از ابن عباس روايت كرده : مقصود از « لِما بَيْنَ يَدَيْها » قريه‌هايى