تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤
تفسير :
بعضى گفتهاند « سبت » به معناى راحتى و آسايش است مانند آيه كريمه : « وَ جَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً » « 1 » ( قرار داديم خوابتان را آرامشى ) و : « وَ النَّوْمَ سُباتاً » « 2 » .
و چون يهود ، در اين روز آرامش و آسايش داشتند بدين كلمه نام گذارى شدهاند .
قردة . . . - جمع قرد بوزينه .
خاسئين . . . - جمع خاسئ ، رانده و دور شده .
تفسير :
تفسير :
باز توجه سخن به يهود است كه شما دانستيد و فهميديد داستان كسانى را از شما كه از شكار در روز شنبه نهى شده بودند ولى آنان به اين قانون ، تجاوز كردند و ماهىها كه روز شنبه را براى خود روز امنى دانسته بودند در آن روز ، زياد جمع ميشدند يهود آنها را روز شنبه در آب ، حبس ميكردند و يكشنبه ميگرفتند ( باصطلاح ، حيله شرعى به كار ميبردند ) در حالى كه اين عمل ، تجاوز بود زيرا حبس ، همان شكار است .
حسن بصرى ميگويد : اينان رسماً روز شنبه شكار ميكردند و آن را حلال مىشمردند ، ما به آنان گفتيم : بوزينگانى مطرود باشيد و منظور از اين امر ( باشيد ) بجا آوردن خودكار است نه فرمان اصطلاحى نظير آيه كريمه : « فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً » « 3 » ( به آن ( آسمان ) و زمين گفت با رغبت و ميل يا بى ميلى و كراهت بيائيد ) .
با اينكه آنجا امر نبود و منظور آفرينش آسمان و زمين است به سهولت و بدون مشقّت و سختى ، ابن عباس ميگويد : خدا آنان را مسخ كرد و سه روز بيشتر باقى نماندند و در آن سه روز نه مىخوردند و نه مىآشاميدند تا طوفانى تند وزيد و آنان را در آب
( 1 ) آيه 9 از سوره نبا ( 2 ) آيه 47 از سوره فرقان ( 3 ) آيه 11 از سوره فصلت