تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣٩

شرح لغات

فردى در آن است تا وقتى كه عمرش پايان يابد ) .

ابو بكر سراج مىگويد : اگر آيه كريمه مىفرمود « و لكم في الارض مستقر و متاع » بدون كلمهء « الى حين » ممكن بود تصور شود كه اين اقامت در زمين تا بى نهايت ادامه دارد ولى فرمود « الى حين » يعنى اين اقامت فقط تا وقت انقطاع از آن ادامه دارد .

از نظر ادبى اين دو جمله با هم فرق مىكنند كه گفته شود : « انْ هذا لكم حيناً » و يا « الى حين » و فرق آنها در اينست كه كلمه « الى » چون دلالت بر انتهاء و تمام شدن دارد پس ناچار بايد آغاز و ابتداء هم داشته باشد ولى در صورت اول اين چنين نيست .

از اين كه خدا نسبت گناه آدم را به شيطان مىدهد ، فهميده مىشود كه گناه بنده خواست خدا و فعل او نيست و خدا كسى را از عبادت منع نكرده و بگناه وانميدارد زيرا آنچه كه به شيطان نسبت داده شده خدا از آن مبرّا و منزّه است .

و نيز از اين آيات استفاده مىشود كه وسوسه شيطان در ارتكاب گناه تأثير بسزا دارد

.

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 37 ]

[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 37 ]

فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ( 37 )

[ ترجمه ]

[ ترجمه ]

پس آدم ، كلماتى را از پروردگارش دريافت و خداوند توبهء او را پذيرفت كه خدا ، توبه پذير و مهربانست ( 37 )

شرح لغات

شرح لغات

تلقّى - گرفت ، مصدرش تلقّى ( گرفتن ) و اصل آن « لقيت خيراً » يعنى خير و نيكى را يافتم و « لقّيت زيداً خيراً » ( به تشديد قاف ) يعنى به « زيد » خير و نيكى دادم .

كلمات - جمع كلمه و ريشه كلمه « كلم » است به معناى زخم و همانطور كه زخم اثرى است كه بر زخم زننده دلالت مىكند همچنين كلمه و كلام اثرى است كه بر معناى منظور از آن دلالت دارد .

التوّاب - پذيرندهء توبه و بازگشت كلمات « توبه و انابه » بيك معنا است و ضدّ توبه اصرار بر گناه است ، و اصل توبه ، پشيمانى بر تند روىها و بازگشت از گذشته است .