تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١١٣

4 - روى آوردن

هم از آنها استفادهء مادّى و نفع دنيايى ببريد و هم وجود آنها را نشانه و دليل براى شناسايى خداوند بدانيد .

« هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً » و سپس به خلقت آسمان پرداخت و هفت آسمان بر فراز يكديگر برافراشت .

« ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ »

در معناى استوى چهار قول بيان شده است .

در معناى استوى چهار قول بيان شده است .

1 - قصد و اراده

1 - قصد و اراده

يعنى پس از خلقت زمين قصد و تدبيرش متوجه آفرينش آسمانها شد .

2 - استيلاءِ و تسلط

2 - استيلاءِ و تسلط

يعنى تسلّط و استيلاى توأم با قهر و قدرت ، همانطور كه آيه « لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى » « 1 » ( و چون به قوت رسيد و كامل شد ) كه منظور تسلّط و غلبهء عقل ، بر هوى است .

3 - بازگشت بسوى خدا

3 - بازگشت بسوى خدا

منظور اين كه امر و فرمان خدا كه از آسمان و مقام عالى ربوبى نازل شده بود پس از انجام كار بسوى او بازگرديد كه كنايه از تمام شدن خلقت زمين است .

4 - روى آوردن

4 - روى آوردن

يعنى اقبال و روى آوردن بسوى آسمان .

« فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ » تسويه نيز به معناى استواء و تساوى بين دو چيز را ميگويند و علت جمع آوردن ضمير در « سوّاهن » آن است كه چون سماء جنس است لذا در جمع و مفرد به كار ميرود .

برخى كلمه « سماء » را جمع از « سماوه » يا از « سمائه » دانسته كه ميتوان به صورت مؤنّث يا مذكر به كار برد مانند هر جمعى كه فرق بين آن و مفردش با « هاء » است كه در آخر مفرد مىآيد مانند نخل و نخله و بقر و بقره و در مؤنّث و مذكر

( 1 ) آيه 14 از سوره قصص ( 28 )