تفسير مجمع البيان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١١٠

تفسير :

1 - پيوستگى با پيامبر و مسلمين ليكن اينان اين پيوند را بريدند ( از حسن بصرى ) .

2 - صله رحم و رابطه با خويشاوندان .

3 - پيوستگى در ايمان به همه انبياء و كتب آسمانى كه آنان بعضى را بر بعض ديگر در اعتقاد جدا كردند .

4 - لازم بود آنان ميان گفتار و كردار خود رابطه و بستگى ايجاد كنند ولى فاسقان بين آن دو جدايى و تفرقه انداختند .

5 - پيوستن و ارتباط با دوستان خدا كه فرمان بدوستى آنان داده است و بريدن از دشمنان و كفّار و اين وجه از همه آنها بهتر و جامع‌تر است .

يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ - اينان در زمين فساد و تباهى ميكنند . فساد بيكى از سه امر تفسير شده است .

1 - دعوت مردم بكفر .

2 - راهزنى و ايجاد ناامنى ( هرج و مرج ) .

3 - پيمان شكنى و يا بهتر ، آيه را به همه آنها ، معنا و تفسير نمائيم .

أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ - اينان خود را هلاك كردند و مانند كسانى هستند كه سرمايهء اصلى خود را از دست داده‌اند .

ابن عباس ميگويد : هر جا در قرآن ، خسارت ( زيان و ضرر ) به غير مسلمانان نسبت داده شد منظور كفر و ضرر معنوى است و اگر بمسلمين نسبت داده شد مراد ضرر مادى و دنيايى است از آنجايى كه كافران ، قيامت و روز رستاخيز را باور نداشته و بعثت انبياء و . . . را انكار ميكردند ، خداوند بدنبال آيات قبلى بنعمتهاى مخصوص خود بر كافران احتجاج و استدلال مىكند و ميگويد : چگونه به خدا كافر شديد در حالى كه شما مردگانى بوديد كه خدا شما را زنده كرد ( عجبا كه كفران و ناسپاسى در برابر نعمتهاى خدا كرديد ) .

« كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ » . كلمهء « كيف » در اينجا براى