تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٩٩

مثال

مسائل : مسائل هر علمى عبارتست از همان امورى كه بدون واسطه در عروض بر موضوع طارى مىشوند و به عبارت ديگر :

مسائل : عبارتند از محمولات منتسبه به موضوعات .

مبادى تصديقيّه : عبارتند از امورى كه استدلال بر مسائل علم موقوف بر آنها مىباشد .

تصوّر موضوع : مقصود از آن بيان ماهيّت و تعريف نفس موضوع مىباشد .

تصوّر اجزاء موضوع : منظور از آن اينست كه اگر موضوع علمى مركّب و صاحب اجزاء بود تعريف هريك از اجزاء جداگانه مشخّص و محرز گردد .

تصوّر جزئيّات موضوع : مراد از آن اينست كه مصاديق و افراد موضوع را بطور علىحدّه و جداگانه تعريف و توضيح دهند .

مثال

مثال

براى روشن شدن اين امور مثالى در اينجا مىآوريم :

موضوع علم نحو : موضوع علم نحو عبارتست از « كلمه » و « كلام » زيرا از به دو تا ختم تمام ابحاث نحوى مباحثى بوده كه در طىّ آن از عوارض اين دو صحبت مىشود و بدون استثناء بحثى در اين علم نبوده كه از اين حيث خارج باشد .

مسائل علم نحو : گفته شد مسائل عبارتند از محمولات منتسبه بموضوع و به عبارت ديگر :

نفس عوارض بر موضوعات فلذا رفع در فاعل و مبتداء و خبر و نائب فاعل و نصب در مفاعيل خمسه و جرّ در مضاف اليه و امثال اين ابحاث جملگى مسائل علم نحو را تشكيل مىدهند .

مبادى تصديقيّه علم نحو : قبلا گفتيم مبادى تصديقيّه امورى هستند كه