تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥١٠
تفصيل
ترجمه :
استدلال قائلين بمفهوم در وصف
استدلال قائلين بمفهوم در وصف
قائلين به مفهوم در وصف در مقام استدلال فرمودهاند :
اگر حكم با انتفاء صفت ثابت باشد تعليقش بر صفت از فائده عارى بوده و جارى مجراى اين كلام واقع مىشود انسان سفيد غيب نمىداند ، و انسان سياه وقتى خوابيد نمىبيند .
تفصيل
تفصيل
كسانى كه در وصف قائل بمفهوم شدهاند فرمودهاند :
اگر حكم در صورت ثبوت و انتفاء وصف هر دو ثابت باشد پس ذكر وصف در كلام و تعليق حكم برآن از فائده عارى و خالى مىگردد همانطورىكه در دو مثال :
انسان سفيد غيب نمىداند و انسان سياه وقتى خوابيد نمىبيند .
دو وصف « سفيد » و « سياه » خالى از فائده هستند چه آنكه در مثال اوّل غيب ندانستن اختصاصى به انسان سفيد نداشته و در خواب بينا نبودن منحصر به انسان سياه نمىباشد .
و لازمه اين معنا لغو بودن ذكر صفات در عبارات مىباشد .
قوله : و احتجّوا بانّه لو ثبت الحكم : ضمير در « بانّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : لعرى تعليقه عليها عن الفائدة : ضمير در « تعليقه » به حكم و در « عليها » به صفت راجع است .
متن :
و الجواب المنع عن الملازمة ، فانّ الفائدة غير منحصرة فيما ذكرتموه بل هى كثيرة :