تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٦
تفصيل
مرحوم سيّد و محقّق و علّامه و بسيارى از علماء عامّه آن را نفى نموده‌اند و از نظر ما اقرب همين رأى دوّم است .
دليل مرحوم مصنّف بر نفى مفهوم در وصف
دليل مرحوم مصنّف بر نفى مفهوم در وصف
دليل ما بر اين مدّعا اينست كه اگر تعليق مزبور بر انتفاء حكم مىداشت مىبايد به يكى از دلائل سه‌گانه يعنى مطابقه و تضمّن و التزام باشد و حال آنكه تمام آنها منتفى است .
امّا بيان ملازمه ، پس آن ظاهر و روشن بوده و نيازى به شرح ندارد .
و امّا انتفاء لازم :
نسبت به مطابقه و تضمّن نيز ظاهر و روشن است زيرا نفى حكم از غير محلّ وصف نه عين اثبات حكم در آن بوده و نه جزئش مىباشد .
و از اين گذشته اگر اين‌طور مىبود مىبايد اين دلالت بمنطوق لفظ بوده نه بمفهوم آن درحالىكه خصم خود اين معنا را قبول نداشته و به فسادش معترف است .
و امّا نسبت به التزام پس جهتش آنست كه نه در ذهن و نه در عرف بين ثبوت حكم در صورت وجود صفت همچون وجوب زكات در حيوان موصوف به سائمه و بين انتفائش در فرض وجود صفت ديگر مانند عدم وجوب زكات در حيوان موصوف به معلوفه هيچ ملازمه‌اى نمىباشد .
تفصيل
تفصيل
يكى ديگر از ابحاث معنون در اصول بحث از مفهوم وصف است و مقصود از آن اينست كه :
اگر حكمى معلّق بر وجود صفتى بود آيا در صورت انتفاء صفت