تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٠

جواب مرحوم مصنّف از استدلال سوّم

قوله : و هو يحصل بمرّة : ضمير « هو » به اثبات الحقيقة عود مىكند .

قوله : بخلافه فى النّهى : ضمير مجرورى در « بخلافه » به تكرار راجع است .

متن : و عن الثّالث :

بعد تسليم كون الامر بالشّيء نهيا عن ضدّه او تخصيصه بالضّدّ العام و ارادة التّرك منه ، منع كون النّهى الّذى فى ضمن الامر مانعا عن المنهىّ عنه دائما ، بل يتفرّع على الامر الّذى هو فى ضمنه :

فان كان ذلك دائما ، فدائما ، و ان كان فى وقت ، ففى وقت .

مثلا : الامر بالحركة دائما يقتضى المنع من السّكون دائما و الامر بالحركة فى ساعة يقتضى المنع من السّكون فيها لا دائما .

ترجمه :

جواب مرحوم مصنّف از استدلال سوّم

جواب مرحوم مصنّف از استدلال سوّم

بعد از تسليم و قبول نمودن اين معنا كه امر به چيزى مساوى با نهى از ضدّش بطور كلّى بوده يا آن را اختصاص به ضدّ عامّ داده و از ضدّ عامّ ترك فعل را اراده نمائيم مىگوييم :

قبول نداريم كه نهى واقع در ضمن امر از منهى عنه بطور دائم نهى و منع كند بلكه دلالت اين نهى از حيث دوام و عدم دوام تابع امرى است كه مشتمل بر نهى بوده و نهى در ضمن آن مىباشد لذا اگر امر مزبور دائمى بوده ، نهى نيز دلالت بر دوام داشته و درصورتىكه امر موقّت بوده نهى نيز چنين مىباشد .

مثلا كلمه « حرّك » كه امر به حركت است اگر مقيّد به قيد « دائما » باشد مقتضى است كه از سكون بطور دوام نهى شده باشد و اگر مقيّد به