تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٧
تفصيل
ترجمه :
جواب مرحوم مصنّف از استدلال دوّم
جواب مرحوم مصنّف از استدلال دوّم
و از استدلال دوّم دو جواب مىتوان داد :
جواب اوّل
جواب اوّل
اين نحو استدلال قياس نمودن در لغت است كه باطل بوده اگرچه به جوازش در احكام شرعى قائل باشيم .
جواب دوّم
جواب دوّم
بين نهى و امر فرق است ، پس نمىتوان اين دو را باهم قياس نمود زيرا نهى مقتضى انتفاء حقيقت و عدم منهى عنه مىباشد و پرواضح است كه انتفاء حقيقت صرفا بانتفاء آن در جميع اوقات است درحالىكه امر مقتضى اثبات حقيقت بوده و آن به يك‌بار نيز تحقّق مىيابد .
و نيز تكرار در امر مانع از انجام فعل غير مأمور به است بخلاف تكرار در نهى چه آنكه تروك با هر فعلى جمع مىشوند .
تفصيل
تفصيل
توضيح و شرح جواب از استدلال دوّم آنست كه :
از اين استدلال دو جواب در اينجا ذكر شده است :
جواب اوّل اينست كه : تقرير ياد شده را استدلال نمىتوان گفت بلكه قياس و تشبيه بوده آن هم قياس در لغت كه باطل و فاسد است چه آنكه طريق بدست آوردن معانى لغات تبادر و تصريح اهل لغت و اطّراد و عدم صحّت سلب معنا از لفظ مىباشد و امّا اينكه از راه قياس بتوان بمعانى الفاظ دست‌يافت احدى از علماء و ارباب دانش آن را تجويز نكرده است اگرچه برخى از