تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢

مقصد اوّل

را از مئونه اهتمام بيانش كفايت كرده و بدين‌وسيله از شرح و توضيح مستغنى مىنمايد .

ولى در عين حال از باب تنبيه و تبصره به ذكر چند نكته در اين معنا از جهت عقل و نقل اعمّ از آنكه نقل كتاب بوده يا سنّت باشد مىپردازيم ولى در اين مقام صرفا به آنچه غرض اداء گردد اكتفاء مىكنيم زيرا استقصاء در بحث و اطاله كلام در اين مضمار مقتضى آنست كه از حدّ تجاوز كرده و در نتيجه منجر به خروج از آنچه هدف و مقصود است مىشويم .

قوله : كفى انتظامه فى سلك الضّرورة مئونة الاهتمام : « انتظامه » فاعل است براى « كفى » و « مئونة الاهتمام » مفعولش مىباشد .

متن : فامّا الجهة العقليّة ، فهى انّ المعقولات تنقسم الى موجود و معدوم و ظاهر انّ الشّرف للموجود ثمّ الموجود تنقسم الى جماد و نام .

و لا ريب انّ النّامى اشرف ثمّ النّامى ينقسم الى حسّاس و غيره .

و لا شكّ انّ الحسّاس اشرف ثمّ الحسّاس ينقسم الى عاقل و غير عاقل .

و لا ريب انّ العاقل اشرف ثمّ العاقل ينقسم الى عالم و جاهل .

و لا شكّ انّ العالم اشرف ، فالعالم حينئذ اشرف المعقولات .

ترجمه : پس امّا جهت عقلى اينست كه :

معقولات به موجود و معدوم تقسيم مىگردند و ظاهر و روشن است كه شرافت براى موجود مىباشد سپس موجود به جماد و نامى تقسيم مىگردد و بدون ترديد نامى اشرف مىباشد .

و سپس نامى به حسّاس و غير حسّاس تقسيم مىگردد و شكّى نيست كه حسّاس اشرف است .

سپس حسّاس به عاقل و غير عاقل تقسيم مىشود و ترديدى نيست كه