تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١٢

تفصيل

شده يا در ندب حقيقت است .

و اين‌طور گفته شده كه صيغه افعل براى قدر مشترك بين اين سه ( وجوب و ندب و اباحه ) وضع شده و مقصود از قدر مشترك اذن در فعل است .

و دسته‌اى نيز چنين پنداشته‌اند كه صيغه مزبور مشترك بين چهار چيز است يعنى بين سه امر سابق ( وجوب ، ندب ، اباحه ) و تهديد .

و در آن اقوال ديگرى نيز وجود داشته ولى به‌سختى سست بوده و بىاساس بودنشان آشكار و ظاهر است ازاين‌رو نفعى در ذكر آنها نمىباشد .

تفصيل

تفصيل

از امر نوعا اصوليّون در دو مقام بحث كرده‌اند :

1 - بحث از مادّه امر .

2 - بحث از صيغه امر .

مقصود از مادّه امر حروف « أ - م - ر » مىباشد ، به اين معنا كه كلمه « امر » موضوع له و معنايش چه مىباشد در آن اختلاف و نزاع است و در اين باب معانى متكثّر و متعدّدى براى آن نقل كرده‌اند از قبيل « شان » ، « فعل » ، « فعل عجيب » ، « تهديد » ، « طلب » ، « تعجيز » و غير اين از معانى ديگر .

و منظور از صيغه هيئت امر كه غالبا از آن به « افعل » تعبير مىكنند مىباشد .

مرحوم مصنّف از مادّه امر در اين كتاب بحثى به ميان نياورده ازاين‌رو ما هم آن را تعقيب نكرده و بشرح و توضيح آنچه در اينجا فرموده است اكتفاء مىنماييم .

قوله : و فيه بحثان : ضمير در « فيه » به مطلب ثانى راجع است .

قوله : صيغة افعل و ما فى معناها : صيغه افعل مانند : اغتسل و توضّأ