تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٩٧

استدلال قائلين به حقيقت و مجاز بودن استعمال

زيرا معناى مجازى در موضوع له داخل نبوده ولى الآن در وقت اطلاق لفظ در معنا داخل قرار داده شده پس اين استعمال مجازى مىباشد .

تفصيل

تفصيل

قوله : لكونه مجازا : ضمير در « لكونه » باستعمال راجع است .

قوله : بانّ استعماله فيهما : ضمير در « استعماله » به لفظ و در « فيهما » به حقيقت و مجاز راجع است .

قوله : و هو الآن داخل : ضمير « هو » به معناى مجازى راجع بوده و مقصود از « الآن » وقت استعمال لفظ در معنا مىباشد .

قوله : فكان مجازا : ضمير در « فكان » به استعمال راجعست .

متن : و احتجّ القائل بكونه حقيقة و مجازا بانّ اللّفظ مستعمل فى كلّ واحد من المعنيين و المفروض انّه حقيقة فى احدهما ، مجاز فى الآخر ، فلكلّ واحد من الاستعمالين حكمه .

ترجمه :

استدلال قائلين به حقيقت و مجاز بودن استعمال

استدلال قائلين به حقيقت و مجاز بودن استعمال

كسانى كه قائل به حقيقت و مجاز بودن استعمال مىباشند در مقام استدلال گفته‌اند :

لفظ در هريك از دو معنا استعمال شده و فرض اينست كه در يكى حقيقت و در ديگرى مجاز مىباشد ، پس براى هريك از اين دو استعمال حكم مربوط به آن مترتّب مىگردد يعنى باعتبار استعمالش در معناى حقيقى حقيقت و به ملاحظه به كار رفتنش در معناى مجازى ، مجاز مىباشد .