تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٧٩

استدلال قائلين بجواز در خصوص نفى

و سپس خود ايشان در مقام جواب از استدلال مذكور مىفرماين :

از نظر ما حقّ اينست كه بگوئيم دليلى كه مستدلّ اقامه نموده صرفا امكان استعمال مفرد در اكثر از معنا را بطور حقيقت نفى و سلب مىنمايد كه ما نيز آن را قبول داريم و امّا اصل استعمال و لو بنحو مجازى بودن را بايد گفت كه اين دليل براى آن كافى نيست .

قوله : و فيه نظر : ضمير در « فيه » به كلام « اجيب » راجع است .

قوله : يعلم ممّا قلناه : كلمه « يعلم » به صيغه مجهول و ضمير نائب فاعلى در آن به « نظر » راجعست .

قوله : و امّا نفى صحّته مجازا : ضمير در « صحّته » به استعمال راجع است .

قوله : المجوّزة له : ضمير در « له » به استعمال عود مىكند .

قوله : فلا : يعنى فلا يقتضى .

متن : و احتجّ من خصّ الجواز بالنّفى :

بانّ النّفى يفيد العموم ، فيتعدّد بخلاف الاثبات .

و جوابه :

انّ النّفى انّما هو للمعنى المستفاد عند الاثبات ، فاذا لم يكن متعدّدا فمن اين يجيء التّعدّد فى النّفى .

ترجمه :

استدلال قائلين بجواز در خصوص نفى

كسانى كه استعمال مشترك در بيش از يك معنا را اختصاص به نفى داده‌اند گفته‌اند :

نفى مفيد عموم مىباشد فلذا متعدّد است بخلاف اثبات كه چنين نمىباشد .