تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٤٨

تفصيل

قوله : انّها بعض القرآن : ضمير در « انّها » به كلّ واحد من السّورة و الآية راجع است .

قوله : لا يصدق عليه انّه نفس ذلك الشّيء : ضمير در « عليه » به بعض الشّيء راجع است .

قوله : هذا انّما يكون الخ : مشاراليه « هذا » بعض الشّيء لا يصدق عليه انّه نفس ذلك الشّيء مىباشد .

قوله : فانّها اسم لمجموع : ضمير در « انّها » به عشره راجع است .

قوله : فانّه اسم للجسم الخ : ضمير در « فانّه » به ماء راجع است .

قوله : اىّ بعض فرض منه : ضمير در « منه » به ماء راجع است .

قوله : و يقال : انّه بعض الماء : ضمير در « انّه » به بحر عود مىكند .

قوله : و يراد به مجموع المياه : ضمير در « به » به ماء راجع است .

قوله : هو احد جزئيّات ذلك المفهوم : ضمير « هو » به بحر راجع بوده و مقصود از « ذلك المفهوم » مفهوم كلّى آب مىباشد .

قوله : بالاعتبارين : يعنى اگر گفتيم سوره قرآن است معلوم مىشود كه از قرآن مفهوم كلّى اراده شده كه سوره نيز فردى از افراد آن مىباشد و اگر گفتيم سوره بعض القرآن معلوم مىشود كه قرآن براى مجموع اعتبار شده كه سوره جزئى از آن مىباشد .

قوله : على انّا نقول : كلمه « على » يعنى علاوه و از اين گذشته .

قوله : بحسب الاشتراك : مقصود اشتراك لفظى است .

قوله : وضعا آخر : يعنى همان‌طورىكه براى مفهوم كلّى يك‌بار وضع شده براى مجموع نيز بار ديگر وضع شده است .

متن : اذا عرفت هذا ، فقد ظهر لك ضعف الحجّتين .

و التّحقيق ان يقال :

لا ريب فى وضع هذه الالفاظ للمعانى اللّغويّة و كونها حقايق فيها لغة