تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٥
بيان دوّم
قوله : و قد ثبت المدّعى : مقصود از « مدّعى » ثبوت حقيقت شرعيّه مىباشد .
قوله : استعملوها فى هذه المعانى : ضمير مفعولى مؤنّث در « استعملوها » به الفاظ مذكور راجع بوده و مقصود از « هذه المعانى » معانى شرعى كه مستحدث و جديد هستند مىباشد .
قوله : و الشّارع تبعهم فيه : ضمير فاعلى در « تبعهم » به شارع و ضمير مفعولى آن به اهل لغت و ضمير مجرورى در « فيه » به استعمال راجعست .
قوله : فهو خلاف الظّاهر : ضمير « هو » به شقّ دوّم از اراده راجع است .
قوله : لانّها معان حدثت : ضمير در « لانّها » به معانى شرعيّه راجع است و مراد از « معان حدثت » اينست كه معانى شرعى ، معانى جديد و حادث بوده كه قبل از شرع اهل لغت از آنها اطّلاعى نداشتهاند .
قوله : و لم تكن اهل اللّغة يعرفونها : ضمير مفعولى در « يعرفونها » به معانى شرعى راجع است .
قوله : و استعمال اللّفظ فى المعنى الخ : كلمه « واو » حاليه مىباشد .
قوله : فرع معرفته : ضمير مجرورى در « معرفته » به معنا راجع است .
متن :
و ثانيهما انّ هذه المعانى تفهم من الالفاظ عند الاطلاق به غير قرينة و لو كانت مجازات لغويّة لما فهمت الّا بالقرينة .
ترجمه :
بيان دوّم
بيان دوّم
اين معانى از الفاظ بدون قرينه فهميده مىشوند درحالىكه اگر مجازات لغوى مىبودند هرگز بدون قرينه فهميده نمىشدند .