تفصيل الفصول في شرح معالم الأصول (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٠٠
مثال
صحّت استدلال بر مسائل موقوف بر آنها مىباشد ازاين‌رو بايد گفت :
مبادى تصديقيّه در علم نحو : آيات و اخبار و اشعار سروده شده از فصحاء است كه بعنوان استشهاد بر مسائل از آنها استفاده مىگردد .
تصوّر موضوع علم نحو : مثلا در تعريف كلمه مىگويند :
كلمه : عبارتست از لفظ مفردى كه داراى معنا باشد .
يا در شرح كلام گفته‌اند :
كلام : عبارتست از اسناد كلمه‌اى به كلمه ديگر به‌طورى كه مفيد معناى تامّ باشد .
اين دو تعريف همان تصوّر موضوع علم نحو مىباشد .
تصوّر اجزاء موضوع : مثلا مسند اليه و مسند را كه اجزاء كلام مىباشند هركدام را علىحدّه و جداگانه تعريف نموده و توضيح مىدهند .
تصوّر جزئيّات موضوع : مثلا فاعل و مفعول و مضاف و مضاف اليه و ساير افراد ديگر كه جملگى از مصاديق كلمه يا احيانا كلام مىباشند هركدام در باب مخصوص به خودشان مورد تعريف قرار مىگيرند .
پس از ذكر اين مقدّمه و مثال مزبور مىگوييم :
در علم فقه از ابتداء كتاب طهارت تا آخر كتاب ديات تمام ابحاث و مباحث پيرامون دو سنخ از حكم يعنى حكم تكليفى و حكم وضعى مىباشد ازاين‌رو مسائل علم فقه عبارتند از بحث از احكام مزبور و موضوعش معروض اين احكام يعنى افعال مكلّفين مىباشد و مبادى تصديقيّه‌اش نفس ادلّه اربعه يعنى : كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل بوده .
و تصوّر موضوع در آن همان تعريفى است كه براى نفس فعل مكلّف مىكنند .
و تصوّر اجزاء موضوع عبارتست از تعريف اجزاء نماز مثلا همچون ركوع و سجود و غير اين دو .