تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٢٦

حمد در ديدار نعمت و منعم

نخستين كسانى كه به سوى بهشت فراخوانده مىشوند ، كسانى هستند كه كارشان در هر حال ، خوشبختى و سختى ، سپاس خداوند بوده است .

اين عاقبت آن كس كه حمد وى بر ديدار نعمت بود .

امّا آن كس كه حمد وى بر ديدار منعم بود به زبان حال گويد :

صنما ! ما نه به ديدار جهان آمده‌ايم .

اين جوانمرد را شراب شوق دادند و با شرم هام ديدار كردند تا از خود فانى شد ، يكى شنيد و يكى ديد ، به يكى رسيد ؛ چه شنيد و چه ديد و به چه رسيد ؟

ذكر حقّ شنيد ، چراغ آشنايى ديد و با روز نخستين رسيد ، اجابت لطف شنيد ، توقيع دوستى بديد و به دوستى لم يزل رسيد .

اين جوانمرد ، اوّل نشانى يافت بى دل شد ، پس بار يافت همه دل شد ، پس دوست ديد و در سرِ دل شد ، دو گيتى در سر دوستى شد و دوستى در سر دوست » . « 1 » فيض ، چه زيبا سروده است :

نشود كام بر دل ما رام * پس به ناكام بگذريم از كام

چون كه آرام مىبرند آخر * ما نگيريم از نخست آرام

عيش بى غشّ به كام دل چون نيست * ما بسازيم با بلا ناكام

آن كه را نيست پختگى روزى * گر بسوزد كه ماند آخر خام

جاهلان نامها بر آورده * عاقلان كرده خويش را گمنام

عاقلان را چه كار با نام است * چكند جاهل ار ندارد نام

كورى چشم جاهلان ساقى ! * بادهء جهل سوز ده دوسه جام

تا چو سر خوش شويم از آن باده * بر سر خود نهيم اوّل گام

بگذريم از سر هوا و هوس * عيش بر خويشتن كنيم حرام

( فيض كاشانى )


( 1 ) - تفسير كشف الاسرار : 1 / 29 - 31 .