توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٩٣
فصاحت در كلام
يعنى جلست عند الدّار .
قوله : هو حال من الضمير : ضمير [ هو ] به [ مع فصاحتها ] راجع مىباشد .
قوله : و احترز به : ضمير در [ به ] به [ مع فصاحتها ] راجع است .
قوله : و لو ذكره بجنبها : ضمير فاعلى در [ ذكره ] به مصنّف و ضمير مفعولى به [ مع فصاحتها ] و ضمير مجرورى در [ بجنبها ] به [ كلمات ] راجع است .
قوله : لسلم من الفصل بين الحال و ذيها : ضمير در [ ذيها ] به حال راجعست ، مقصود اينستكه وقتى [ مع فصاحتها ] حال باشد از كلمات بين آن و صاحب حال كلمه اجنبى يعنى [ و التعقيد ] فاصله شده و اين از نظر قواعد ادب ضعف در عبارت محسوب مىشود
متن : فالضعف نحو ضرب غلامه زيدا .
شرح عربى فالضّعف ان يكون تأليف الكلام على خلاف القانون النّحوى المشهور بين الجمهور كالاضمار قبل الذكر لفظا و معنا و حكما نحو : ضرب غلامه زيدا .
ترجمه
مصنف گويد :
پس ضعف تأليف مانند آنچه در مثال ضرب غلامه زيدا مىباشد .
شارح گويد :
ضعف تأليف آنست كه نظم و جمعآورى كلمات در كلام بر خلاف قانون مشهورى بين جمهور از نحّاة باشد نظير اضمار قبل از ذكر لفظا