توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٢
غرابت
[ سريج ] منسوب است به سراج و ممكن است توصيف بينى به [ مسرّج ] طبق اين تقدير بخاطر كثير الماء بودن و رونق داشتنش باشد حتى گويا در آن چراغى افروخته‌اند و از همين قبيل است اينعبارت :
سرّج اللّه امرك ، يعنى خداوند متعال كار تو را نيكو و روشن قرار دهد .
شرح فارسى :
توضيح
غرابت
غرابت
غرابت عبارتست از اينكه كلمه‌اى وحشى و معنايش روشن نبوده و استعمالش مأنوس نباشد مانند كلمه [ مسرّج ] در كلام عبد اللّه بن رؤبه معروف به عجّاج تميمى :
و مقلة و حاجبا مزحّجا * و فاحما و مرسنا مسرّجا
يعنى : ( و آشكار ساخت آن زن حدقه چشم و ابروى باريك و موى سياه همچون ذغال و بينى نيكو و زيبائى را ) .
كه شاعر از كلمه [ مسرّج ] سيف سريجى را اراده نموده و اين معنا ظاهر و مأنوس نيست .
سريج اسم آهنگرى استكه شمشيرهاى نيكو را بوى منتسب ميدانند
و احتمال دارد [ مسرّجا ] از [ سراج ] اخذ شده باشد چنانچه ابن سيده اين احتمال را داده است .
بنابر تفسير اوّل وجه شباهت بينى با شمشير باريك و صاف بودن است و بنابر تفسير دوّم شادابى و درخشنده‌گى آنست .
جواب
اين بيان اشكال را بر طرف نمىكند زيرا اين كلمه با معناى مزبور