توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٦

[ اقسام حروف از حيث صفات ]

[ اقسام حروف از حيث صفات ]

[ اقسام حروف از حيث صفات ]

راء نيز از حروف مجهوره است نظير زاء .

ثانيا مناط ثقل چنانچه گفته شد ذوق و طبع سليم مىباشد نه اين سنخ امور .

تبصرة

حروف از نظر بلندى صدا و كوتاهى آن بر دو قسم هستند :

1 - مجهوره .

2 - مهموسه .

و از جهت نرم اداء شدن يا سخت تلفّظ شدن به سه قسم تقسيم مىشوند :

1 - شديده .

2 - رخوه .

3 - متوسّطه .

حروف مهموسه : ده حرف هستند :

ف ، ح ، ث ، ه ، ش ، خ ، ص ، س ، ك ، ت .

حروف مجهوره : غير حروف مهموسه يعنى هيجده حرف ديگر مىباشند .

حروف شديده : هشت حرف هستند :

همزه ، ج ، د ، ق ، ط ، ب ، ك ، ت .

حروف متوسط : پنج حرف مىباشند : ل ، ن ، ع ، م ، ز .

حروف رخوه : غير اينها يعنى پانزده حرف باقيمانده هستند .

شرح عربى و قيل : انّ قرب المخارج سبب للثقل المخل بالفصاحة و انّ فى قوله تعالى الم اعهد اليكم ثقلا قريبا