توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥١٤

مناقشه در كلام سكاكى

و السكّاكى و ان لم يصرّح بان لا سبب للتخصيص سواه لكن لزم ذلك من كلامه حيث قال انّما يرتكب ذلك الوجه البعيد عند المنكر لفوات شرط الابتداء .

ترجمه

مصنّف گويد :

سپس مىگوئيم : قبول نداريم كه در صورت عدم تقدير تقديم تخصيص منتفى باشد زيرا به غير اين تقدير نيز تخصيص حاصل مىشود كما اينكه سكّاكى ذكر نموده است .

شارح گويد :

مقصود مصنّف از عدم تسليم انتفاء تخصيص در مثال : رجل جائنى است و ضمير در [ لحصوله ] به تخصيص و در [ بغيره ] به تقدير تقديم راجع است و منظور از [ ما ذكره السكّاكى ] تهويل و غير آن همچون تحقير و تكثير و تقليل مىباشد .

و سكاكى اگرچه تصريح نكرده است باينكه سببى غير از تقديم براى تخصيص نمىباشد ولى از كلامش اين معنا لازم مىآيد چه آنكه وى گفته است : اين وجه بعيد را از اينرو در نكره مرتكب مىشويم كه شرط ابتداء در آن مفقود مىباشد .

شرح فارسى :

توضيح

اشكال دوم

اشكال دوّمى كه مصنّف بر سكّاكى دارد اينست :

در مثال رجل جائنى اينطور نيست اگر فرض تأخير و تقديم نكنيم تخصيص استفاده نشود زيرا از طريق ديگر ميتوان تخصيص