توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٩

آوردن عطف براى مسنداليه

و : يا براى تشكيك سامع از آن استفاده مىشود مانند : جائنى زيد او عمرو .

شارح گويد :

مقصود از [ شك ] ترديد متكلّم مىباشد و از [ تشكيك ] ايقاع و انداختن سامع را در شك و ترديد است .

و گاه باشد كه از حروف عاطفه به منظور ابهام و مخفى نمودن امرى استفاده مىكنند مانند فرموده حقتعالى :

[ و انّا او ايّاكم لعلى هدى او فى ضلال مبين ] .

و گاه است كه از آن براى تخيير استفاده مىشود و زمانى به منظور اباحه به كار مىرود مانند :

ليدخل الدّار زيد او عمرو ( بايد داخل خانه شود يا زيد يا عمرو ) .

و فرق بين ايندو آنست كه در اباحه جمع بين معطوف و معطوف عليه جايز و ممكنست بخلاف تخيير كه جمع جايز نيست .

شرح فارسى :

توضيح

5 - گاهى از ادات عاطفه به اين منظور استفاده مىشود كه نشان دهند متكلّم خود در نحوه ثبوت حكم شك دارد مثل : جائنى زيد او عمرو .

6 - و در بعضى اوقات حروف عاطفه را براى به شك انداختن سامع مىآورند اگرچه متكلّم خود يقين دارد مانند مثال مذكور .

7 - برخى اوقات از حروف عاطفه به منظور مخفى نگاهداشتن حكم از سامع استفاده مىكنند بدون اينكه قصد تشكيك در كار باشد چنانچه